Јаба-даба-ду“ – пред 66 години „Флинстонови“ го измислија цртаниот ситком

На 30 септември 1960 година американската телевизија Еј-Би-Си ја прикажа првата епизода на „Флинстонови“, кај нас познати како „Породицата Кременко“. Тоа беше првата анимирана серија емитувана во ударен термин и првиот анимиран ситком.

На 30 септември 1960 година, во 20:30 часот, американската публика за првпат ги запозна Фред и Вилма Флинстон, нивните најдобри пријатели Барни и Бети Рабл и еден свет од камено доба што сомнително личеше на американско предградие. Беше историски момент, иако во тој миг не изгледаше така. Повеќето критичари не ја сакаа серијата. Магазинот „Варајети“ ја нарече „катастрофа од пенкало и мастило“.

Сепак, серијата го промени телевизискиот свет. Таа беше првата анимирана серија што се емитуваше во ударен термин и првиот анимиран ситком.

Цртан филм за возрасни

Автори беа Вилијам Хана и Џозеф Барбера, кои дотогаш веќе имаа освоено седум Оскари за цртаните филмови „Том и Џери“. Нивната цел за шеесеттите беше серија што подеднакво ќе им се допаѓа и на децата и на возрасните.

Дотогаш анимираните серии се емитуваа главно наутро, но Хана и Барбера сакаа да се ослободат од репутацијата на „детско“ студио и ја понудија серијата како вечерен ситком. Првите епизоди воопшто не биле наменети за деца, туку за возрасни.

Серијата имаше дури и снимена смеа, за да изгледа како секој друг ситком што се емитува во четврток навечер. Продажбата не беше лесна. Барбера и неговите соработници со месеци ја нудеа идејата на спонзори и телевизиски мрежи. Идејата им се допаѓала на сите, но била толку нова што никој не бил сигурен дека ќе успее. Откако ја одбиле бројни спонзори, како и телевизиските мрежи Ен-Би-Си и Си-Би-Ес, серијата ја купи Еј-Би-Си.

Фред Флинстон и Ралф Крамден

Во втората половина на педесеттите, најпопуларните серии на американската телевизија биле „Ја сакам Луси“ со Лусил Бол и „Младенците“ на Џеки Глисон. Хана и Барбера решиле да направат ситком што ќе ги пародира семејните серии, но со пресврт: дејството ќе се случува 10.000 години во минатото, а главни ликови ќе бидат пештерски луѓе.

Сличноста со „Младенците“ била толку очигледна што Глисон размислувал да ги тужи авторите. Неговите адвокати сметале дека имаат шанси да добијат, но еден од нив го прашал дали сака да остане запаметен како човекот што го симнал Фред Флинстон од телевизиските екрани. Глисон се откажал.

Барбера никогаш не се бранел од споредбите. Велел дека споредбата со „Младенците“ е најголемиот комплимент, но дека тие немале толку многу визуелни шеги како неговата серија – како пијаното „Стоунвеј“ или фотоапаратот „Поларок“.

Среднокласното семејство од камено доба

Поентата на серијата била во анахронизмот. Семејствата Флинстон и Рабл живеат во Бедрок во 10.000 година пред нашата ера. Фред и Барни работат во каменолом, а Бети и Вилма се домаќинки, постојано во расправија со своите сопрузи.

Имаат автомобили со кои се возат трчајќи со нозете, диносауруси наместо багери и птици наместо грамофони, но проблемите им се исти како оние на кое било семејство од американското предградие во 1960 година: пари, шефот, соседите, свекрвата.

Денес серијата може да се чита и како документ за своето време. Мажите работат и одат на куглање, додека жените го чуваат домот и ги трпат нивните гафови. Жан Вандер Пил, која ѝ го позајмуваше гласот на Вилма, во 1989 година рекла дека Фред бил „селанец“ и дека таа постојано се лутела на него. Во третата и четвртата сезона семејствата добија деца – Пеблс и Бам-Бам.

Фред пуши „Винстон“

Серијата има и темна страна која денес изгледа речиси неверојатно. Првите две сезони биле спонзорирани од цигарите „Винстон“. Речиси секоја епизода завршувала со Фред и Барни како прават пауза за цигара по работата во дворот, додека Фред им кажува на гледачите дека „Винстон“ има вкус каков што треба да има една цигара.

Вториот спонзор бил „Мајлс лабораторис“, производител на мултивитамини, а подоцна и на витамините „Флинстонови“. Вградените реклами за цигарите биле отстранети кога серијата почнала да се реемитува.

Рекорд што го собори Хомер Симпсон

По лошиот почеток, серијата уште во првата сезона добила номинација за „Еми“ и „Златен глобус“, а во втората сезона веќе била хит. Во 1961 година „Флинстонови“ станале првата анимирана серија номинирана за „Еми“ за најдобра хумористична серија, но наградата ја добило шоуто на Џек Бени.

Серијата траела шест сезони и имала 166 епизоди. Долго време го држела рекордот за најмногу епизоди од која било анимирана серија во ударен термин, сè до 1997 година, кога ја престигнале „Симпсонови“. Без „Флинстонови“ тешко дека би постоеле „Симпсонови“, „Фамилијарно момче“ или „Бургерите на Боб“.

Успехот ја направил „Хана-Барбера“ еден од најголемите продуценти на анимирани серии, а ликовите се враќале во безброј спин-офови, специјални епизоди и два играни филма.

„Кременко“

Кај нас серијата е позната под друго име. Генерации деца во поранешна Југославија ја гледале како „ Кременко“, со Фред Кременко и неговиот сосед Барни Каменко. Српската телевизија Б92 подоцна ја прикажала со нова синхронизација.

И покрај лошите првични рецензии, „Флинстонови“ денес се сметаат за телевизиски класик и беа реемитувани со децении по завршувањето на серијата. Фредовиот извик „Јаба-даба-ду!“ го знаат и оние што никогаш не изгледале цела епизода.

е-Трн да боцка во твојот инбокс