Новата размена на напади меѓу САД и Иран ја зголеми опасноста од поширока ескалација во Персискиот Залив. Иранската Револуционерна гарда соопшти дека нападнала три нафтени танкери и три американски бродови, откако американската војска изврши удари врз три ирански танкери.
Иран: Нападнавме три танкери и три американски пловила
Поморските сили на Револуционерната гарда соопштија дека нападнале три танкери кои, според Техеран, неовластено минувале низ Хормушкиот Теснец. Иранските сили, исто така, тврдат дека нападнале три американски пловила на други локации.
Во истото соопштение биле предупредени и другите бродови да не се обидуваат да пловат по рути што Техеран не ги одобрил. Иранската официјална агенција ИРНА го потврди американскиот напад врз три танкери во сопственост на Исламската Република Иран и соопшти дека притоа била причинета материјална штета.
Техеран нападот го опиша како „чин на очај“ во услови на притисок врз Хормушкиот Теснец.
САД: Три танкери биле дел од мрежа за финансирање
Американската војска претходно соопшти дека ги нападнала трите танкери поради нивната наводна поврзаност со Револуционерната гарда. Според американското воено командување, две од бродовите биле трајно онеспособени, додека третото било целосно уништено.
Вашингтон тврди дека танкерите биле дел од „тајна мрежа“ преку која се обезбедувале милијарди долари за Револуционерната гарда и нејзините сојузници.
Еден од нападнатите танкери се наоѓал во близина на островот Харг, каде што се наоѓа главниот ирански нафтен терминал во Заливот. Вториот бил јужно од таму, во близина на Хормушкиот Теснец и градот Јаск, а третиот во Оманскиот Залив.
Хормуз повторно станува центар на конфликтот
Најголемата загриженост е поврзана со Хормушкиот Теснец, еден од најважните светски поморски коридори за транспорт на нафта. Во услови на директна конфронтација, секое ограничување на пловидбата низ овој тесен премин може да има последици и далеку надвор од регионот, особено врз глобалните пазари на енергенси.
Иран продолжува со блокирањето на теснецот, додека САД преземаат мерки за блокирање на иранските пристаништа. Ниту една од страните засега не покажува подготвеност за отстапување.
Техеран се заканува со уште посилни напади
Иранското здружено воено командување „Хатам ал-Анбија“ предупреди дека доколку непријателствата продолжат, нападите врз американските воени бродови во регионот ќе бидат „посилни од досега“ и може да се прошират. Вашингтон, пак, соопшти дека новите напади ги извршил откако американски носач на авиони и разурнувач избегнале повеќе, како што ги опиша американската војска, „неиспровоцирани ирански напади“.
Според американските власти, нема повредени меѓу американскиот персонал.
Што се случило со танкерите?
Според известувањата на иранската државна телевизија од местата на нападите, кај танкерот во близина на островот Харг нема загинати. Новинар на телевизијата од Јаск известил дека два танкера биле нападнати во близина на градот. Едниот, според неговите информации, бил празен, додека другиот превезувал нафта.
Посадите биле префрлени на копно.
Нови закани од Вашингтон
Американскиот претседател Доналд Трамп во петокот изјави дека САД извршуваат „целенасочени напади“ во Иран, но истовремено нагласи дека земјата „во моментов не е во војна“. Вашингтон во меѓувреме најави и нови санкции против Техеран, со што дополнително го засилува економскиот притисок врз Иран.
По последните напади, командантот на американската Централна команда (CENTCOM), Бред Купер, порача:
„Ако пукате на два наши брода, ќе платите уште повисока економска цена: ќе уништиме три ваши.“
Конфликтот се шири низ Блискиот Исток
Новата ескалација не се ограничува само на Персискиот Залив. Конфликтот веќе има последици низ поширокиот регион, а борбите продолжуваат и во Јемен и Либан. Во Јемен, каде што со години траеше примирје меѓу владините сили и проиранските Хути, во обновените борби од четвртокот загинале речиси 200 луѓе. Во Либан, пак, каде што Хезболах, сојузник на Техеран, повторно е вовлечен во конфликтот, во израелските напади во петокот загинале четири лица, меѓу кои и млада жена, според последните податоци на либанското Министерство за здравство.
Додека Вашингтон и Техеран продолжуваат со заемни закани и напади, Хормушкиот Теснец останува една од најопасните точки на конфликтот, не само поради воениот ризик, туку и поради неговото значење за светската трговија со нафта.
