Договорот за Ормус е блиску, но Иран бара САД да ги исполни сите услови

Техеран бара обештетување и крај на санкциите од Вашингтон, додека воените судири и нападите врз танкери во тесниот морски премин продолжуваат.
Фото: NASA Johnson

Иран и Оман се многу блиску до договор за воспоставување нова привремена поморска рута низ Ормускиот Теснец, но Техеран порачува дека тоа нема да биде доволно за целосно отворање на овој стратешки воден пат. Иранските власти поставуваат низа дополнителни барања до САД, меѓу кои исплата на финансиска компензација, укинување на блокадите и санкциите, како и деблокирање на замрзнатите ирански средства, додека инцидентите и нападите врз трговските бродови во протокот не престануваат.

Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, потврди дека дипломатските преговори со Оман за нов режим на пловидба се во позитивна фаза, но нагласи дека претходната шема за разделба на сообраќајот веќе не е прифатлива за Техеран. Според него, отворањето на протокот зависи од исполнувањето на други услови од страна на Вашингтон, вклучително и обештетување за претрпените штети.

Секретарот на Врховниот совет за национална безбедност на Иран, Мохамад Бакер Золгадр, дополнително ги дефинираше барањата на иранската страна. Меѓу нив се прекин на сите американски закани и воени дејствија против Иран и неговите регионални сојузници во Либан, Палестина, Јемен и Ирак, како и итно деблокирање на запленетата иранска имотна сопственост.

Додека траат дипломатските иницијативи, ситуацијата на терен останува нестабилна. Обединетите Арапски Емирати соопштија дека иранските сили погодиле со ракета танкер поврзан со нивната државна нафтена компанија додека минувал низ протокот. Британската организација за поморски трговски операции (UKMTO) исто така регистрираше брод што претрпел пожар по удар од непознат проект, иако пожарот брзо бил изгаснат без последици по животната средина.

Оманското Министерство за надворешни работи ги осуди честите напади врз пловила во протокот, оценети како загрозување на преговорите. Оман апелираше до сите засегнати страни за воздржаност, истакнувајќи дека разговорите за поморскиот сообраќај се конструктивни и треба да ги заштитат интересите на регионот.

Од друга страна, претставници на американската администрација наведуваат дека Вашингтон очекува формален договор меѓу Иран и Оман, што би овозможило обновување на нормалниот транзит на нафта. Според американски извори, САД се подготвени да ја укинат блокадата на иранските пристаништа доколку Техеран во целост ги исполни преземените обврски за враќање на комерцијалната пловидба.

Ескалацијата на односите и попречувањето на сообраќајот низ Ормус, каде пред судирите минуваше една петина од светската нафта, предизвикаа голем скок на цените на енергенсите и раст на инфлацијата на глобално ниво. Во меѓувреме, иранскиот претседател Масуд Пезешкијан ги обвини американските мерки за тешкотиите со увозот на основни прехранбени производи и стоки во Иран.

е-Трн да боцка во твојот инбокс