Соединетите Американски Држави и Иран постигнаа историски привремен договор за целосен прекин на војната, со што двете велесили в петок и официјално ќе си подадат рака на неутрален терен. Овој голем и неочекуван дипломатски пробив веднаш предизвика огромно олеснување на светските енергетски пазари, каде цената на суровата нафта брент падна за дури четири проценти уште на самиот почеток на тргувањето, додека берзите ширум Азија забележаа силен скок.
Иако оваа прелиминарна рамка сè уште не ја решава дефинитивно судбината на иранската нуклеарна програма, договорот се смета за најголем чекор напред по точно четири месеци крвава војна во која загинаа илјадници луѓе. Конфликтот започна на 28 февруари оваа година со масовни заеднички напади на САД и Израел врз Иран, а овој нов пресврт во корен ја менува глобалната безбедносна слика.
Трамп објави победа, Швајцарија се подготвува за церемонијата
Американскиот претседател Доналд Трамп ја потврди оваа голема вест преку својата платформа Truth Social, нагласувајќи дека договорот со Исламската Република Иран сега е целосно довршен. Неговата објава уследи веднаш откако пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф, кој се јавува како главен меѓународен посредник во овие исклучително тешки преговори, официјално соопшти дека двете завојувани страни се обврзале на итен и траен прекин на воените операции на сите фронтови, вклучително и во Либан.
Официјалниот Меморандум за разбирање ќе биде потпишан овој петок во Швајцарија, кога Трамп вети дека и формално ќе се отвори Ормускиот Теснец за меѓународна трговија. Американскиот лидер веќе издаде децидна наредба за укинување на поморската блокада на иранските пристаништа, праќајќи јасна порака до глобалните компании.
„Бродовите на светот, вклучете ги моторите и нека потече нафта!“ – изјави американскиот претседател Доналд Трамп, најавувајќи го почетокот на новата ера на енергетскиот пазар по укинувањето на долготрајната американска поморска блокада.
Иран прогласи примирје, Израел останува настрана
Секретаријатот на Врховниот совет за национална безбедност на Иран потврди дека војната и сите воени операции на сите фронтови завршуваат трајно, со почеток од понеделник навечер. Заменик-министерот за надворешни работи на Иран, Казем Гарибабади, појасни дека овој 60-дневен прекин на огнот ќе се искористи за интензивни преговори за многу поширок договор, кој мора да вклучува постепено олеснување на економските санкции против Техеран и дефинирање на нуклеарната програма.
Од друга страна, официјален Тел Авив кратко коментираше дека Израел не е директна страна во овие разговори меѓу САД и Иран. Овој пробив доаѓа во драматичен момент, со оглед на тоа што израелските напади во неделата во Бејрут за малку ќе го разнесоа примирјето, што предизвика остри критики од Трамп кој повика на максимална воздржаност на денот кога светот е толку блиску до мир.
