Интернализираната мизогинија означува прифаќање на негативни ставови, стереотипи и предрасуди кон жените од страна на самите жени. Со други зборови, жената може да ги усвои пораките што општеството со години ги испраќа за тоа каква „треба“ да биде една жена, како треба да изгледа, да се однесува, да се облекува, да зборува, да сака или да старее, а потоа истите правила да ги применува врз себе или врз други жени.
Тоа не значи дека жената свесно ги мрази жените, ниту дека секоја критика автоматски претставува мизогинија. Проблемот се појавува кога однесувањето се проценува според двојни стандарди: она што кај мажот се смета за самодоверба, кај жената станува „ароганција“, сексуалната слобода кај мажот се толкува како право на избор, а кај жената како неморал, додека амбицијата кај жената се доживува како потреба да се докажува.
Кога жените ги осудуваат другите жени
Еден од највидливите облици на интернализирана мизогинија е потребата жените меѓусебно да се рангираат, засрамуваат и натпреваруваат.
„Се облекува како да има 20 години“, „сигурно нешто правела на себе“, „има кариера, ама сигурно нема среден приватен живот“, „премногу е гласна“, „премногу бара“, „не е доволно женствена“ – ваквите реченици можат да звучат како обични коментари, но често се темелат на стари општествени правила за тоа колку една жена „смее“ да зазема простор.
Особено е значајно што истите критериуми често не се применуваат и кон мажите. Така, жената може да стане чувар на правила што некогаш и самата ја ограничувале, дури и кога не е целосно свесна за тоа.
Кога истите правила ги применуваме врз себе
Интернализираната мизогинија може да биде насочена и кон самата жена. Жена која верува дека мора да биде „доволно убава“, доволно млада, доволно слаба, доволно пожртвувана и доволно успешна, но никогаш премногу гласна или премногу барачка, може да започне сопствената вредност да ја мери според тие стандарди.
Тогаш можат да се појават чувство на вина поради поставување граници, потреба постојано да се докажува, омаловажување на сопствените успеси или страв од стареење кој ја надминува вообичаената грижа за изгледот. Особено подмолна е идејата дека жената мора истовремено да биде „сè“ – успешна на работа, совршена партнерка, мајка, пријателка и домаќинка, а притоа никогаш да не делува „премногу“.
Невозможно е да се исполнат сите овие, често меѓусебно спротивставени очекувања. Но, интернализираните стереотипи можат да направат жената да поверува дека проблемот е во неа, а не во стандардот што ѝ е наметнат.
Како да ја препознаеме интернализираната мизогинија?
Опасноста од овој феномен е токму во тоа што може да изгледа како нешто сосема нормално. Ако жената вели дека „не сака драми“ и поради тоа автоматски ја осудува секоја жена која отворено зборува за своите емоции; ако смета дека „жената мора да си го знае местото“; ако успешната колешка ја доживува како закана наместо како личност од која може нешто да научи, тогаш станува важно да се запрашаме каде завршува личното мислење, а каде започнува усвоениот стереотип.
Интернализираната мизогинија не мора да изгледа како отворена нетрпеливост кон жените. Многу почесто се крие во ситни проценки, споредби и правила што ги прифаќаме без да се запрашаме од каде потекнуваат.
Кога жените меѓусебно ги одржуваат истите обрасци што ги ограничуваат, дискриминацијата станува потешко препознатлива, а со тоа и потешка за промена.
Прашањето што може да открие многу
Препознавањето на интернализираната мизогинија не мора да започне со прашањето „Дали сум мизогина?“, туку со едно покорисно прашање:
„Дали истото би го кажала или мислела ако станува збор за маж?“
Вреди да застанеме и да размислиме од каде доаѓа одреден стандард, зошто ни пречи кога некоја жена не ги исполнува очекувањата и дали кон себе применуваме еднакво строги правила како кон другите жени. Целта не е создавање свет во кој жените никогаш нема да се критикуваат меѓусебно. Целта е критиката да не се темели на двојни стандарди.
Солидарноста меѓу жените не значи безусловно согласување со секоја нивна постапка или став. Таа значи способност другата жена да ја гледаме како рамноправна личност, а не како конкуренција што треба да ја потцениме за самите да се чувствуваме подобро.
