Храмот Рам во Ајодја, еден од најважните симболи на владеењето на индискиот премиер Нарендра Моди, се најде во центарот на корупциски скандал поради обвинувања за проневера на донации вредни милиони долари, пишува Al Jazeera.
Аферата избувна во пресрет на клучните избори во Утар Прадеш, најнаселената индиска сојузна држава, и претставува сериозен политички удар за владата на Моди и неговата партија Бхаратија Џаната партија.
Храмот Рам од отворањето стана едно од најзначајните верски места во Индија, привлекувајќи милиони хиндуистички верници.
Храм изграден на место со длабока историска и политичка тежина
На местото каде што денес се издига храмот некогаш се наоѓала џамијата Бабри од 16 век, која во 1992 година беше урната од толпа хиндуистички националисти. Уривањето предизвика верски судири низ Индија, во кои загинаа речиси 2.000 луѓе, претежно муслимани.
Пред две и пол години, Моди ја предводеше церемонијата на осветување на новиот храмски комплекс, посветен на хиндуистичкиот бог Рам, за кого многу хиндуси веруваат дека е роден токму на тоа место.
За многу верници, храмот претставуваше симбол на духовно исполнување, и покрај контроверзиите и насилната историја поврзани со неговата изградба.
Но, во последниот месец храмот се најде во центарот на обвинувања дека дел од лицата задолжени за управување со него проневериле донации од верници.
Обвинувања против управувачката фондација
Со храмот управува независната фондација Shri Ram Janmabhoomi Teerth Kshetra. Иако формално е надвор од директна владина контрола, дел од нејзините членови имаат силни политички врски, меѓу кои и со Rashtriya Swayamsevak Sangh, идеолошкото јадро на владејачката BJP.
Обвинувањата за корупција првпат се појавија овој месец, откако Махипал Синг, поранешен надзорник во сметководствениот тим на фондацијата, јавно проговори за неправилности.
По реакциите во јавноста, случајот го отвори и Ахилеш Јадав, поранешен главен министер на Утар Прадеш од опозициската партија Samajwadi, тврдејќи дека исчезнале милиони рупии од донации.
Уапсени најмалку осум лица
Растечкиот притисок ја принуди државната влада да формира тричлен истражен тим.
Иако содржината на извештајот не е објавена, полицијата покрена кривична постапка и уапси најмалку осум лица, меѓу кои и вработени кои учествувале во броењето готовина и вредни подароци донирани за храмот.
Во меѓувреме, повеќе верници побарале информации за судбината на своите скапоцености, кои претходно им ги предале на претставници на фондацијата.
Минатиот петок долгогодишниот главен секретар на фондацијата, Чампат Раи, поднесе оставка заедно со други високопозиционирани членови.
Обвинувањата се особено тешки за Раи, кој беше една од централните фигури во движењето за изградба на храмот Рам.
Политички притисок пред изборите
Скандалот предизвика незадоволство меѓу верниците, вклучително и меѓу дел од поддржувачите на BJP, кои се чувствуваат изневерени.
Ова не е првпат фондацијата да се најде под лупа на јавноста. Во 2021 година беше обвинета за купување земјиште по надуени цени со користење донации.
Портпаролите на BJP одбиле да ги коментираат најновите обвинувања на прашање на Al Jazeera.
Верниците и критичарите на владата ја обвинуваат власта дека се обидува да го затвори случајот со казнување на пониско рангирани вработени, додека бараат поширока и транспарентна истрага.
Опозицискиот лидер Јадав го опиша постапувањето на државната влада како „сомнително“, тврдејќи дека се штитат оние кои ја осмислиле целата структура на злоупотреби.
Можен удар за BJP во Утар Прадеш
Утар Прадеш, најнаселената индиска држава, ја предводи Јоги Адитјанат, радикален хиндуистички свештеник и политичар, кој често се споменува како можен наследник на Моди во хинду-националистичкото движење.
Партијата на Моди изгуби значаен дел од поддршката во оваа држава на националните избори во 2024 година, кога BJP не успеа да освои апсолутно мнозинство и мораше да бара поддршка од сојузниците за да остане на власт.
Политички аналитичари оценуваат дека новата афера може да претставува сериозен предизвик за BJP пред изборите во Утар Прадеш на почетокот на следната година.
Според нив, скандалот има потенцијал да нанесе политичка штета бидејќи се однесува на прашање на вера, доверба и управување со донации дадени од милиони верници.
