Компанијата „Гугл“ ја разгледува можноста дел од инфраструктурата за вештачка интелигенција да ја пресели надвор од Земјата. Во соработка со „Блу Ориџин“, вселенската компанија основана од Џеф Безос, подготвува мрежа од сателити со специјализирани процесори што би извршувале задачи за машинско учење директно во орбитата.
Проектот го носи името „Санкетчер“ (Project Suncatcher), а неговата основна идеја е користење на сончевата енергија за напојување на компјутерските системи во вселената. Со тоа „Гугл“ сака да испита дали дел од растечките потреби за обработка на податоци може да се задоволат надвор од традиционалните центри на Земјата, кои трошат огромни количества електрична енергија и бараат сложени системи за ладење.
Првото поголемо лансирање е планирано за првиот квартал од 2029 година, но тестирањата веќе се во тек.
Прототипот веќе испрати песна од орбитата
Првиот пробен сателит за проектот беше лансиран на 1 октомври 2026 година со ракета „Фалкон 9“ на „Спејс Икс“, во рамките на мисија реализирана со поддршка на „Планет Лабс“. На него беа поставени четири процесори Tensor Processing Unit (TPU) на „Гугл“, специјално развиени за задачи поврзани со машинско учење.
Според компанијата, тестот бил успешен и системот функционирал во суровите услови на вселената. На процесорите бил активиран и моделот за вештачка интелигенција „Џема 4“ (Gemma 4), кој од орбитата испратил на Земјата хаику создаден со помош на вештачка интелигенција.
Овој експеримент треба да покаже дека компјутерските операции не мора нужно да се извршуваат во земјени центри за податоци. Пред планираното лансирање во 2029 година, „Гугл“ најавува уште еден важен тест: во текот на 2027 година ќе испита два меѓусебно поврзани прототипа, со цел да провери како функционира комуникацијата меѓу сателитите.
Еден сателит колку еден серверски ормар
За поголемата мисија е избрана тешката ракета „Њу Глен“ (New Glenn) на „Блу Ориџин“. Целта е да се развие компјутерска инфраструктура во орбитата што ќе може да се проширува со користење на сончевата енергија.
Тревис Билс, висок директор на проектот „Санкетчер“ во „Гугл“, објаснува дека секој сателит би имал пресметковен капацитет приближно еднаков на еден серверски ормар во стандарден центар за податоци. Сателитите би биле поставени во сончево-синхрона орбита, која им овозможува поволни услови за користење на сончевата светлина.
Но, поставувањето компјутерска инфраструктура во вселената отвора и низа инженерски проблеми. Еден од најголемите е одведувањето на топлината. Процесорите за вештачка интелигенција произведуваат значително количество топлина, а во вакуумот нема воздух што би ја однел, како што тоа се случува во вообичаените системи за ладење на Земјата.
Затоа инженерите ќе мора да развијат поинакви решенија за термичка регулација. Дополнителен предизвик е воспоставувањето брза и сигурна комуникација меѓу сателитите, без која не би можеле да функционираат како поврзана компјутерска мрежа.
Ако проектот успее, вселената би можела да стане нова локација за дел од инфраструктурата врз која се развива и работи вештачката интелигенција. Засега, сепак, „Санкетчер“ е експериментален проект, а неговата практична примена ќе зависи од тоа дали техничките пречки ќе можат да се надминат.
