Океанографи и морски биолози забележаа повеќе од 300 грбави китови како истовремено пливаат и ловат крај западниот брег на Јужна Африка, што претставува најголема ваква собиранка некогаш евидентирана. Необичниот феномен на масовни „супер-групи“ ги збуни научниците бидејќи овие животни вообичаено патуваат сами или во мали заедници. Истражувањата покажуваат дека собирите речиси целосно се составени од млади единки кои бараат алтернативни извори на храна поради намалувањето на крилот во поларните води.

Фотографот Крис Фалоус и неговата сопруга Моник на 30 декември регистрираа точно 304 единки на мал простор покрај јужноафриканскиот брег. Во минатото ваквите сцени беа незамисливи. Индустрискиот китолов во 19 и 20 век уништи повеќе од 95 проценти од глобалната популација на грбави китови. По меѓународниот мораториум во 1985 година, нивниот број порасна од критичните 10.000 на околу 80.000 единки.

Сепак, самото обновување на видот не ја објаснува оваа појава. Масовните собири со над 20 животни, кои траат со часови, првпат се забележани во 2011 година. Според студијата објавена во списанието „Marine Mammal Science“, предводена од Елиса Сејбот од Универзитетот во Преторија, меѓу 2015 и 2022 година се документирани дури 239 вакви групи. Историските архиви и дневниците од китоловските бродови бележат само групи од 10 до 15 китови, што укажува дека станува збор за сосема ново однесување.

Анализите на терен откриваат дека собирите речиси исклучиво ги сочинуваат млади китови кои сè уште не достигнале репродуктивна возраст. Возрасни единки и мајки со младенчиња речиси воопшто не влегуваат во овие формации. Групите се динамични: китовите доаѓаат од различни географски популации, се спојуваат во огромна група, ловат неколку часа, па потоа се разделуваат на помали јата или продолжуваат сами.

Главната причина за собирањето е изобилството на храна. Студената струја Бенгела носи хранливи материи од морските длабочини кон површината покрај јужноафриканскиот брег. Ова создава експлозија на планктон, ракчиња и ситна риба. Бидејќи на секој кит му е потребна повеќе од еден тон храна дневно, високата концентрација на плен привлекува стотици единки на иста локација. Научниците претпоставуваат дека животните можеби тимски соработуваат за полесно да го опколат пленот.

Научниците укажуваат дека зад феноменот стои нарушувањето на традиционалните прехранбени подрачја. Грбавите китови вообичаено летно време се хранат на Антарктикот, каде што ловат антарктички крил. Но, затоплувањето на океанот го топи морскиот мраз под кој крилот наоѓа засолниште и храна.

Истражување објавено во списанието „Global Change Biology“ покажа дека во годините кога има недостиг на крил, процентот на бремени женки кај грбавите китови паѓа од 86 на само 29 отсто. Соочени со помалку плен на југот, младите единки остануваат во водите на Јужна Африка за да ги искористат локалните ресурси.

Иако враќањето на китовите е успех за заштитата на природата, масовните собири носат сериозни ризици. Западниот брег на Јужна Африка е густо оптоварен со комерцијален поморски сообраќај поради големите пристаништа Кејптаун и Салдана Беј.

Огромните товарни и рибарски бродови претставуваат постојана закана за судир со животните кои се хранат блиску до површината. Според податоците на организацијата „Friend of the Sea“, бродскиот сообраќај годишно убива најмалку 20.000 китови од различни видови ширум светот, што наметнува потреба од итни регулативи за заштита на новите прехранбени коридори.