Сондата „Галилео“ на НАСА беше лансирана на 18 октомври 1989 година од вселенскиот шатл „Атлантис“, со цел да стане првото летало што ќе орбитира околу Јупитер. Во текот на својата мисија, која траеше до 2003 година, „Галилео“ ги промени сознанијата за најголемата планета во Сончевиот Систем и нејзините месечини. Меѓу најважните откритија беа силните докази за постоење подземен океан на месечината Европа, која и денес е една од главните цели во потрагата по живот надвор од Земјата.
Мисија одложена поради трагедија
„Галилео“ првично требаше да полета во 1986 година, но во јануари истата година шатлот „Челинџер“ експлодираше 73 секунди по лансирањето, при што загинаа седум астронаути. НАСА ги прекина летовите, а плановите за мисијата мораа да бидат изменети. Беше отфрлена и употребата на планираниот ракетен степен „Кентаур“, кој требаше директно да ја насочи сондата кон Јупитер. Инженерите мораа да осмислат подолга и посложена маршрута.
Сондата прво се упати кон Венера, а потоа двапати помина покрај Земјата. При секое прелетување ја користеше гравитацијата на планетите за да добие дополнителна брзина. Лансирањето во октомври 1989 година беше проследено и со протести, бидејќи сондата носеше радиоизотопски генератори што користеа плутониум за производство на електрична енергија. Противниците на нуклеарната енергија се обидоа судски да го запрат летот, но не успеаја.
Првиот астероид со откриена месечина
Долгото патување донесе и откритија што не беа главната цел на мисијата. Во 1991 година „Галилео“ стана првото летало што одблизу го истражуваше астероидот Гаспра. Две години подоцна, при прелетувањето покрај астероидот Ида, снимките открија мало тело што орбитира околу него. Тоа беше Дактил – првата откриена месечина на астероид. Во јули 1994 година сондата ги набљудуваше и ударите на фрагментите од кометата Шумејкер-Леви 9 во Јупитер. Нејзините инструменти беа единствените што имаа директен поглед кон судирите, бидејќи местото на ударот не беше видливо од Земјата.
Антената што не се отвори
Најголемиот проблем се појави во 1991 година, кога главната антена, која требаше да се отвори како чадор, се заглави. Подоцнежните анализи покажаа дека неколку од нејзините ребра најверојатно останале заглавени поради триење. Без главната антена, сондата можеше да испраќа податоци само преку помошната антена, со значително помал капацитет. Тимот на НАСА мораше да најде начин да ја спаси мисијата од Земјата. Инженерите развија нов софтвер, ги приспособија системите за прием на податоци и воведоа компресија. И покрај проблемот, успеаја да соберат голем дел од планираните научни податоци.
Што најде под мразот на Европа
На 7 декември 1995 година „Галилео“ пристигна во орбитата на Јупитер. Истиот ден атмосферската сонда што ја носеше се спушти во атмосферата на планетата и испраќаше мерења околу 58 минути, пред да биде уништена од огромниот притисок и температурата. Во наредните години „Галилео“ ги истражуваше месечините на Јупитер.
Ги сними вулканите на Ио, најгеолошки активното тело во Сончевиот Систем, и откри дека Ганимед, најголемата месечина во Сончевиот Систем, има сопствено магнетно поле. Но едно од најзначајните откритија се однесуваше на Европа. Магнетните мерења и снимките на испуканата ледена кора дадоа силни докази дека под површината најверојатно се наоѓа океан од солена течна вода. Тоа ја направи Европа една од најинтересните локации во потрагата по можни услови за живот надвор од Земјата. На 21 септември 2003 година НАСА намерно ја насочи сондата во атмосферата на Јупитер.
Со речиси потрошено гориво, постоеше ризик таа неконтролирано да падне на Европа и да ја загади со микроорганизми од Земјата. Така заврши мисијата што траеше речиси 14 години. Истражувањето на Јупитер продолжи со сондата „Џуно“, а мисијата „Европа клипер“, лансирана во 2024 година, треба да пристигне во системот на Јупитер во 2030 година и детално да ја истражува ледената месечина.
