Резултатите од изборите за Конгресот во САД, на кои демократите освоија мнозинство и во Сенатот и во Претставничкиот дом, се одразија и врз светските финансиски пазари. Инвеститорите првично се повлекуваа од поризичните вложувања, доларот и американските акции беа под притисок, додека златото и државните обврзници добија на вредност. Сепак, во текот на денот расположението на берзите почна да се подобрува.
Изборниот резултат претставува значаен политички удар за претседателот Доналд Трамп, бидејќи демократите во следните две години ќе имаат можност значително да го отежнат спроведувањето на неговата економска и регулаторна политика.
Неизвесноста околу идните одлуки на Вашингтон е една од причините поради кои инвеститорите внимателно ги следеа изборните резултати. Според извештајот на „Ројтерс“, глобалните акции во средата закрепнаа од најниските нивоа забележани во текот на ноќта, додека доларот ослабе. Светскиот индекс на акции МСЦИ порасна за 0,3 отсто, а европскиот индекс СТОКС 600 забележа раст од 1,4 отсто, достигнувајќи го највисокото ниво во последните два месеца.
Технолошките акции први го почувствуваа ударот
Една од главните причини за претпазливоста на инвеститорите е можноста за засилен надзор врз секторот на вештачката интелигенција и големите технолошки компании. Демократската контрола врз Конгресот би можела да отвори простор за построга регулација на развојот на вештачката интелигенција, изградбата на центри за податоци и големите технолошки инвестиции. Ова е особено важно во момент кога токму секторот на ВИ е еден од главните двигатели на растот на американските и светските берзи.
Фјучерсите на американските берзански индекси во текот на ноќта нагло паднаа. Фјучерсите на Насдак 100 изгубија околу два отсто, а пад забележаа и фјучерсите на индексот Си-ен-би 500. Слична реакција имаше и на азиските пазари, каде што јапонскиот Никеи ослабе за 3,5 отсто, а јужнокорејскиот Коспи за три отсто.
Особено изложени беа компаниите тесно поврзани со технолошкиот сектор и инвестициите во вештачката интелигенција. Акциите на „Тесла“ и „СпејсИкс“, чие поврзување беше најавено, на европската платформа „Трејдгејт“ паднаа меѓу 4,5 и пет отсто.
Сепак, аналитичарите предупредуваат дека падот не може да се припише исклучиво на изборите. Инвеститорите и претходно изразуваа загриженост поради високите вреднувања на технолошките компании, големите вложувања во инфраструктурата за ВИ и прашањето колку брзо тие инвестиции ќе ги донесат очекуваните приходи.
Доларот ослабе, златото повторно во фокусот
Додека инвеститорите ги проценуваа можните последици од новиот однос на силите во американскиот Конгрес, дел од капиталот се пренасочи кон традиционално побезбедни вложувања. Побарувачката за американските државни обврзници се зголеми, што доведе до пад на приносите. Приносот на десетгодишните американски државни обврзници се намали за три базични поени, на околу 4,92 отсто.
Истовремено, доларот ослабе и го достигна најниското ниво во последниот месец. Златото, кое често се смета за сигурно засолниште во периоди на неизвесност, поскапе за околу три отсто, достигнувајќи приближно 4.046 долари за унца.
Овие движења укажуваат на претпазливоста на инвеститорите, кои се обидуваат да го заштитат капиталот додека проценуваат како политичките промени би можеле да влијаат врз американската економија, јавните финансии и идната регулација на одделни индустрии.
Европските берзи во плус, некои сектори профитираа
За разлика од почетната нервоза на американскиот пазар, европските берзи во текот на средата главно бележеа раст.
Особено се издвоија банкарските компании и секторот на обновливи извори на енергија, кои би можеле да имаат корист од промените во политичките и регулаторните приоритети во Вашингтон.
Акциите на данскиот производител на турбини на ветер „Вестас“ пораснаа за околу пет отсто, додека „Орстед“ забележа раст од 7,4 отсто. Германскиот производител „Нордекс“ исто така беше меѓу добитниците, со раст на акциите од околу 6,5 отсто. Наспроти нив, европските одбранбени компании се најдоа под притисок.
Разликите меѓу секторите покажуваат дека изборниот резултат немаше ист ефект врз сите индустрии. Додека построгите правила за технолошките компании би можеле да ги зголемат трошоците за работење и да забават дел од инвестициите, промената на политичкиот однос на силите би можела да создаде поинакви услови за енергетиката, банкарството и другите регулирани сектори.
Дали падот на берзите е само краткорочна реакција?
Иако првичните реакции покажаа нервоза, аналитичарите не очекуваат нужно долгорочен негативен тренд на берзите само поради изборните резултати.
Една од причините за претпазливост во прогнозите е историското искуство. Анализа на компанијата „Едвард Џонс“, пренесена од „Си-би-ес њуз“, покажува дека индексот Си-ен-би 500, во 14-те циклуси на избори на средината на претседателскиот мандат од 1970 година наваму, во просек растел за 1,7 отсто во месецот по изборите. Во шесте месеци по изборите просечниот раст изнесувал 15,5 отсто. Дел од аналитичарите сметаат дека политичкиот застој во Вашингтон може дури и да биде поволен за пазарите, бидејќи ја отежнува можноста за донесување големи законски промени, даночни пакети и мерки што би можеле да внесат дополнителна неизвесност во деловното опкружување.
Сепак, постои и спротивен ризик. Поделената власт може да доведе до судири околу буџетот, државната потрошувачка и зголемувањето на лимитот на задолжување, што повторно би можело да ги вознемири пазарите на обврзници.
За инвеститорите во наредниот период ќе биде важно не само кој го контролира Конгресот, туку и како новиот однос на силите ќе се одрази врз политиката кон вештачката интелигенција, енергетиката, даноците, државниот долг и меѓународната трговија.
