Во срцето на мароканската пустина, во регионот на Западна Сахара, се наоѓа еден од најзначајните извори на фосфат во светот. Овој минерал се транспортира преку најдолгата транспортна лента до атлантското пристаниште, од каде се извезува до глобалните пазари. Таму се преработува во фосфор – клучна состојка за производство на ѓубрива и батерии, што го прави незаменлив ресурс за модерната економија и прехранбената безбедност.
Мароко располага со околу две третини од светските резерви на фосфатна руда, што го прави стратешки важна земја во глобалната економија. Иако Кина произведува повеќе фосфат годишно, мароканската државна компанија OCP Group е најголем извозник во светот и значаен двигател на економијата на земјата. Фосфорот, заедно со азотот и калиумот, е еден од трите основни елементи во ѓубривата, но за разлика од другите, не може да се замени со алтернатива.
Глобалната побарувачка за фосфор расте, особено поради неговата улога во земјоделството и новите технологии. Кина во последните години инвестира значителни средства во мароканскиот сектор, градејќи партнерства и инфраструктура за преработка на фосфат и производство на ѓубрива. Дополнително, овие инвестиции се насочени и кон развој на батерии од типот литум-железо-фосфат, кои стануваат сè попопуларни во електричните возила.
Во меѓувреме, Соединетите Американски Држави воведоа царини за увоз на марокански фосфат, со цел да го заштитат домашното производство. Овие мерки предизвикаа реакции кај земјоделците поради растот на цените на ѓубривата. И покрај делумното намалување на тарифите, прашањето останува отворено, особено во контекст на геополитичките тензии и прекините во снабдувањето од Блискиот Исток.
Најголемиот дел од производството во Мароко доаѓа од неколку големи рудници, меѓу кои доминира оној во Khouribga. Фосфатот се транспортира преку цевководи и железница до индустриски центри и пристаништа, од каде се извезува. Особено значаен е и рудникот Boucraa, каде суровината се пренесува преку транспортна лента долга околу 100 километри – најдолга во светот.
Прашањето за експлоатацијата на ресурсите во Западна Сахара останува чувствително. Мароко го контролира поголемиот дел од регионот, додека движењето за независност Front Polisario, поддржано од Алжир, го оспорува тоа право. Дел од меѓународните компании во минатото се повлекоа од набавка на фосфат од овој регион поради етички причини, што дополнително ја усложнува ситуацијата.
