Европската комисија претстави нов пакет мерки за образование и вештини, а една од клучните новини е пилот-сертификат за познавање на вештачката интелигенција наменет за 15-годишните ученици. Проектот треба да започне од школската 2027/2028 година, во времето кога алатките со вештачка интелигенција веќе се дел од секојдневието на тинејџерите.
Според потпретседателката на Комисијата, Роксана Минзату, сертификатот треба да им помогне на младите да разберат како функционира вештачката интелигенција. Учениците би учеле да го проверуваат она што им го нуди, да препознаваат манипулации и да знаат кога е подобро таа да се исклучи.
Повод за иницијативата се загрижувачките резултати од најновото тестирање PISA 2025, кое покажува постојан пад на основните вештини кај учениците. Речиси секој трет 15-годишник во Европската унија не постигнува задоволителни резултати во читањето и математиката. PISA е меѓународната студија на ОЕЦД која на секои неколку години ги мери знаењата и вештините на учениците на оваа возраст.
Сертификатот е само дел од поширокиот пакет. Тој вклучува и препорака за запирање на падот на основните вештини, како и формирање „европски училишни сојузи“, во кои би се поврзувале училишта и образовни власти од различни земји-членки.
Комисијата најави дека ќе изработи и цели за учење за вештачката интелигенција, прилагодени на возраста на учениците, како и насоки за нивно оценување. Целиот пакет ќе биде презентиран на 20 ноември, на Европскиот самит за образование и вештини.
Европската унија нема директна надлежност врз образовните политики на земјите-членки, бидејќи тие сами одлучуваат за своите наставни програми. Сепак, Комисијата веќе поддржува активности за безбедна примена на вештачката интелигенција во наставата и се обидува да постави заеднички рамки за целата Унија.
Минзату порача дека новата иницијатива не е во спротивност со напорите на ЕУ да им го ограничи пристапот до социјалните мрежи на помладите тинејџери. Според неа, примената на вештачката интелигенција во образованието има сосема друга цел од алгоритмите на платформите, кои се дизајнирани да предизвикуваат зависност.
Овој чекор се надоврзува на претходните активности на Брисел во оваа област. Во јуни, Европската комисија и ОЕЦД претставија необврзувачка рамка за познавање на вештачката интелигенција во основното и средното образование. Таа ќе послужи за оценување на медиумската и дигиталната писменост во тестирањето PISA 2029, што значи дека знаењето за вештачката интелигенција наскоро би можело да се мери на ниво на цела Европа.
