Ново истражување на Дојче банк покажува огромни разлики во животниот стандард – додека на двојка во Цирих по плаќањето кирија ѝ остануваат над 9.000 евра, во Лисабон само 253 евра.
Животот под кирија станува сè поголем финансиски предизвик за Европејците. Иако платите во многу земји се зголемуваат, трошоците за домување растат толку брзо што во дел од европските градови една просечна месечна плата не е доволна ниту за изнајмување стан.
Според извештајот „Mapping the World’s Prices 2026“ на истражувачкиот институт на Дојче банк, разликите во куповната моќ меѓу европските градови се огромни. Во анализата се споредуваат примањата на две вработени лица со просечни локални нето-плати и трошокот за изнајмување трособен стан во центарот на градот.
Резултатите, објавени од „Еуроњуз“ на 16 октомври, покажуваат дека во 28 европски градови износот што им останува на двојките по плаќањето на киријата се движи од само 253 евра до дури 9.140 евра месечно.
Цирих е најскап, но таму остануваат најмногу пари
На прв поглед, Цирих изгледа како еден од најнепристапните градови за живеење. Просечната месечна кирија за трособен стан во центарот изнесува 5.502 евра.
Но, истовремено, просечната нето-плата достигнува 7.321 евро. Тоа значи дека на двојка со две просечни плати, по плаќањето на киријата, ѝ остануваат 9.140 евра.
Слична е ситуацијата и во Женева, каде што на двајца вработени по покривањето на станарината им остануваат 8.783 евра.
На третото место е Луксембург со 5.890 евра, по што следуваат Бирмингем со 5.238 евра и Копенхаген со 5.233 евра.
Овие податоци покажуваат дека високата кирија не мора автоматски да значи и низок животен стандард. Одлучувачки фактор е односот меѓу трошокот за домување и висината на заработката.
Лисабон и Милано: Работат двајца, а речиси ништо не останува
На спротивниот крај од листата се градови во кои платите не успеваат да ги следат високите трошоци за домување.
Најдраматична е ситуацијата во Лисабон, каде што просечната месечна нето-плата изнесува 1.408 евра, додека киријата за трособен стан во центарот достигнува 2.561 евро.
На двојка со две просечни плати, по плаќањето на станарината, ѝ остануваат само 253 евра месечно.
Веднаш зад Лисабон е Истанбул со 353 евра, додека во Милано на двојка ѝ остануваат 697 евра.
Ниту другите јужноевропски градови не се во особено поволна положба. Во Атина на двојка ѝ остануваат 1.148 евра, во Рим 1.265 евра, во Барселона 1.832 евра, а во Мадрид 1.905 евра.
И што е најважно, ова не се средства што остануваат откако ќе се платат сите животни трошоци. Од нив допрва треба да се покријат храната, електричната енергија, греењето, транспортот и другите секојдневни потреби.
Колку им останува на двојките по плаќањето на киријата?
| Европски град | Преостанат месечен приход |
|---|---|
| Цирих | 9.140 € |
| Женева | 8.783 € |
| Луксембург | 5.890 € |
| Бирмингем | 5.238 € |
| Копенхаген | 5.233 € |
| Осло | 4.936 € |
| Франкфурт | 4.786 € |
| Минхен | 4.575 € |
| Амстердам | 4.431 € |
| Виена | 3.709 € |
| Берлин | 3.554 € |
| Париз | 3.336 € |
| Лондон | 3.148 € |
| Даблин | 3.038 € |
| Прага | 2.054 € |
| Варшава | 1.985 € |
| Мадрид | 1.905 € |
| Барселона | 1.832 € |
| Будимпешта | 1.548 € |
| Рим | 1.265 € |
| Атина | 1.148 € |
| Милано | 697 € |
| Истанбул | 353 € |
| Лисабон | 253 € |
Извор: Deutsche Bank Research Institute, Mapping the World’s Prices 2026, преку Euronews. Пресметката се однесува на две просечни локални нето-плати, намалени за киријата за трособен стан во центарот. Прикажани се градовите за кои се наведени податоци.
Берлин е поповолен од Париз, иако платите се пониски
Интересен е примерот на Берлин и Париз.
Во француската престолнина просечната нето-плата изнесува 3.171 евро, додека во Берлин е 2.946 евра.
И покрај тоа, двојките во германскиот главен град имаат повеќе пари по плаќањето на станарината.
Причината е разликата во кириите. Во Париз месечниот наем за трособен стан во центарот достигнува 3.005 евра, додека во Берлин изнесува 2.339 евра.
Како резултат на тоа, на двојка во Берлин ѝ остануваат 3.554 евра, наспроти 3.336 евра во Париз.
Уште поголема е разликата меѓу Лондон и Бирмингем. Иако заработките во Лондон се повисоки, поради скапото домување, на двојка во Бирмингем ѝ остануваат 2.090 евра повеќе секој месец.
Во 11 европски градови една плата не ја покрива киријата
Истражувањето покажува дека во дури 11 од анализираните европски градови една просечна нето-плата е пониска од месечната кирија за трособен стан во центарот.
Меѓу нив се Лондон, Даблин, Лисабон, Милано, Мадрид, Барселона, Рим, Атина, Прага, Будимпешта и Истанбул.
Во Лисабон киријата е дури 82 отсто повисока од една просечна плата.
Во Милано, пак, просечната нето-плата изнесува 1.940 евра, а наемот за семеен стан во центарот достигнува 3.184 евра.
Ова значи дека дури и во економски развиени европски земји, изнајмувањето поголем стан во централните градски подрачја може да биде недостапно за домаќинствата што зависат од само една плата.
А каде е Македонија во оваа европска слика?
Македонија не е вклучена во анализата на 28 европски градови, но прашањето за односот меѓу платите и кириите станува сè поактуелно и на домашниот пазар.
Во услови на раст на цените на недвижностите, изнајмувањето стан претставува значителен финансиски товар, особено за младите луѓе кои се обидуваат да се осамостојат.
Минималната нето-плата во Македонија од март 2026 година изнесува 26.046 денари, односно околу 423 евра. Две минимални плати заедно обезбедуваат околу 846 евра месечно.
Но, за разлика од споредбата во извештајот на Дојче банк, овие износи не се просечни плати и не можат директно да се користат за рангирање на Скопје со другите европски градови.
За таква споредба се потребни податоци за просечната нето-плата и просечната кирија за трособен стан во центарот на Скопје, пресметани според истата методологија.
Сепак, европската анализа отвора важно прашање и за Македонија: дали растот на платите им овозможува на младите луѓе да живеат самостојно, или најголемиот дел од нивниот приход завршува за домување и основни трошоци?
Кризата со домувањето станува генерациски проблем
Високите кирии не се само финансиски проблем. Тие влијаат и врз одлуките на младите кога ќе се осамостојат, дали ќе создадат семејство и во кој град ќе ја градат својата иднина.
Податоците за Европа покажуваат дека младите генерации имаат помали шанси за сопствен дом во споредба со претходните генерации.
Кога значителен дел од приходите се троши за станарина, остануваат помалку средства за штедење, образование, патувања и долгорочна финансиска сигурност.
Затоа вистинскиот показател за квалитетот на животот не е само висината на платата, туку и износот што останува по плаќањето на основните обврски.
Истражувањето на Дојче банк ја покажува токму таа разлика: не е најважно колку заработувате, туку колку од заработеното навистина ви останува за живот.
