Утринската шолја кафе можеби не е само начин полесно да го започнеме денот. Големо долгорочно истражување објавено во списанието „JAMA“ покажува поврзаност меѓу умереното внесување кофеин и помал ризик од деменција, како и подобри резултати на одредени тестови за когнитивните функции.
ШТО ПОКАЖАЛО ИСТРАЖУВАЊЕТО
Во истражувањето биле опфатени повеќе од 130.000 учесници од две големи американски долгорочни студии – „Nurses’ Health Study“ и „Health Professionals Follow-Up Study“. Учесниците биле следени во период од повеќе децении, при што истражувачите собирале податоци за нивните навики во исхраната и внесувањето кофеин, како и за когнитивното здравје.
Во текот на следењето биле регистрирани повеќе од 11.000 случаи на деменција, што им овозможило на истражувачите да ја анализираат поврзаноста меѓу навиките за консумирање кафе и долгорочните промени во когнитивното функционирање.
Според резултатите, луѓето кои во просек пиеле две до три шолји кафе дневно, односно внесувале до околу 300 милиграми кофеин, имале околу 18 отсто помал ризик од деменција во споредба со оние кои не внесувале кофеин или го внесувале во помали количества.
КАФЕТО И ПАМЕТЕЊЕТО
Истражувачите забележале и поврзаност меѓу поголемата консумација на кафе и помалку пријавени проблеми со меморијата, како и подобри резултати на одредени објективни тестови за менталните способности. Кај учесниците кои консумирале околу две до три шолји кафе дневно било забележано и побавно опаѓање на когнитивните функции.
Сепак, овие резултати не значат дека кафето директно спречува деменција. Станува збор за набљудувана поврзаност, а врз когнитивното здравје влијаат голем број фактори, вклучително и возраста, генетиката, физичката активност, исхраната, спиењето и кардиоваскуларното здравје.
ЗОШТО КОФЕИНОТ БИ МОЖЕЛ ДА ИМА ВАКОВ ЕФЕКТ?
Научниците разгледуваат повеќе можни механизми преку кои кофеинот и другите соединенија присутни во кафето би можеле да влијаат врз мозокот. Меѓу потенцијалните механизми се влијанието врз аденозинските рецептори, процесите поврзани со невроинфламацијата и функционирањето на крвните садови. Истражувањата во оваа област исто така ја разгледуваат можната поврзаност меѓу кофеинот и процесите поврзани со протеините амилоид и тау, кои имаат значајна улога во развојот на Алцхајмеровата болест.
Но, овие механизми сè уште се предмет на научно истражување и не треба да се толкуваат како доказ дека кафето претставува терапија или превенција за деменција.
ПОВЕЌЕ КАФЕ НЕ ЗНАЧИ И ПОВЕЌЕ КОРИСТ
Еден од важните заклучоци е дека поголемото количество кофеин не значи автоматски и поголема корист. Најповолната поврзаност во анализата била забележана кај умерен внес, додека консумирањето многу големи количества кафе не покажало пропорционално поголем ефект.
Затоа, резултатите повеќе упатуваат на значењето на умереноста отколку на идејата дека треба да се пие што повеќе кафе за да се заштити мозокот. Важно е и тоа што ефектите од кафето можат да се разликуваат од човек до човек. Кај некои луѓе кофеинот може да предизвика несоница, забрзано чукање на срцето или зголемена анксиозност, особено ако се консумира во поголеми количества или доцна во денот.
КАФЕТО НЕ Е ЛЕК
Иако резултатите се интересни, истражувањето не треба да се користи како доказ дека кафето може да ја спречи или лекува деменцијата. Најважната порака е дека една шолја кафе може да биде дел од секојдневниот ритуал, но когнитивното здравје зависи од многу поширок сет навики и фактори. Во промотивниот текст во кој е објавена информацијата се упатува и на серијалот „Грандов водич низ светот на кафето“, проект на „Гранд кафе“ посветен на различните аспекти на културата и подготовката на кафе.
