Пред неколку дена на Водно, над Нерези и во близина на Горно Крушопек, беше забележана мечка. Според информациите што ги пренесоа планинарските друштва, животното се движело по пошироката рута Јасен – Матка – Нерези. Засега не се пријавени напади или други инциденти, но посетителите беа повикани на зголемена претпазливост.

Појавата на мечка толку близу до Скопје за многумина звучи необично. Но Водно не е само место за утринско трчање, велосипедизам и неделни прошетки. Планината е дел од поширок природен коридор и живеалиште на повеќе видови диви животни.

Мечката можеби е највпечатливиот гостин, но не е единствениот див жител што може да се сретне на Водно.

Лисици, зајаци, куни и верверички

Меѓу почестите помали цицачи на Водно се лисицата, зајакот, куната и верверичката.

Лисиците се приспособливи животни и можат да живеат релативно блиску до населени места, особено таму каде што лесно наоѓаат храна. Најчесто се активни навечер и во раните утрински часови, па посетителите ретко ги гледаат во текот на најпрометниот дел од денот.

Куните, исто така, претпочитаат скриено движење низ шумите и карпестите предели. Верверичките се многу повидливи, особено во пошумените делови на планината, додека зајаците најчесто се задржуваат во помирни тревни и грмушести подрачја. Според достапниот опис на животинскиот свет на Водно, овие видови се дел од локалната фауна.

Диви свињи – најреалната средба за планинарите

Дивата свиња е едно од покрупните животни што живеат на Водно и во неговата поширока околина.

Таа обично ги избегнува луѓето, но може да стане опасна ако биде изненадена одблизу, ако е повредена или ако се работи за женка со младенчиња. Дивите свињи најчесто се активни навечер и ноќе, а нивното присуство може да се препознае по раскопана почва, траги во калта и остатоци од барање храна.

За планинарите, велосипедистите и луѓето што шетаат со кучиња, средбата со дива свиња е поверојатна отколку средбата со мечка.

Доколку се појави животното, најбезбедно е да не му се приоѓа, да не се блокира патот по кој може да се повлече и мирно да се зголеми растојанието.

Срни и елени во помирните делови

Срните и елените се наведуваат меѓу крупните животни на Водно.

Тие главно се движат низ потивки и помалку посетени делови, далеку од главните патеки и сообраќајот. Најактивни се рано наутро и приквечер, кога има помалку луѓе.

Срните се многу чувствителни на бучава и човечко присуство. Често ќе го забележат човекот многу пред тој да ги види нив и брзо ќе се повлечат во шумата.

Затоа нивното присуство не секогаш се забележува директно, но се открива преку траги, измет или истапкани премини низ вегетацијата.

Волкот е присутен, но ретко се гледа

Волкот, исто така, се наведува како дел од животинскиот свет на Водно.

Средбите со волци во близина на главните рекреативни патеки се ретки. Тие се претпазливи животни што најчесто избегнуваат луѓе и се движат по пошироки територии, особено во потрага по храна.

Самото присуство на волк не значи дека посетителите се во непосредна опасност. Како и кај другите диви животни, најголем ризик се создава кога човекот се обидува да му се приближи, да го следи или да го храни.

Хранењето диви животни е особено штетно затоа што тие постепено го губат природниот страв од луѓето и почнуваат да се приближуваат до населби и патеки.

Змии, еребици и бројни птици

Водно е живеалиште и на повеќе видови змии, инсекти и птици, меѓу кои се наведува и еребицата.

Змиите се почесто активни во топлите месеци, особено на сончеви, каменести и суви места. Најчесто се обидуваат да се повлечат пред човекот да им се приближи, а каснувањата обично се случуваат кога животното е нагазено, фатено или загрозено.

Поради тоа, при движење надвор од обележаните патеки е добро да се носат затворени обувки, да не се ставаат рацете во дупки и под камења и да се внимава при минување низ висока трева.

Птичјиот свет на Водно е многу побогат од она што најчесто го забележуваме. Шумите, грмушките и отворените делови обезбедуваат живеалишта за мали птици, грабливки и други видови што се хранат, се гнездат или мигрираат преку планината.

Како мечка стигнала толку блиску до градот?

Мечките можат да минуваат големи растојанија во потрага по храна, вода, партнер или помирно живеалиште.

Во случајот со животното забележано над Нерези, се претпоставува дека се движело низ поширокиот природен коридор меѓу Јасен, Матка и Водно.

Таквите движења не значат дека мечката трајно се населила на најпосетените делови на Водно. Сепак, тие покажуваат дека планината сè уште е поврзана со поголеми природни подрачја и дека дивите животни не ги препознаваат административните граници на градот.

Урбанизацијата, сечењето шуми, пожарите, сушите, недостатокот од храна и оставањето отпад можат дополнително да ги насочат животните кон места каде што има човечко присуство.

Што да направите ако сретнете диво животно?

Најважното правило е да не му се приближувате.

Не обидувајте се да фотографирате од непосредна близина, не го хранете животното и не го блокирајте патот по кој може да се повлече. Држете ги кучињата под контрола, особено во пошумените и помалку посетени делови.

При средба со мечка не треба да се трча, да се вика или да се прават нагли движења. Треба мирно да се оддалечите, без да ѝ го свртите грбот и без да се приближувате до можни младенчиња. Планинарските организации препорачуваат движење во група, избегнување густа вегетација и умерен шум за животното навреме да го забележи човечкото присуство.

Водно е најблиската планина на Скопје, но не му припаѓа само на градот.

Патеките ги користат планинари, спортисти и туристи, а шумите и тревните предели ги користат животни што таму живееле многу пред да се појават жичницата, видиковците и викенд-прошетките.

Средбата со диво животно не треба да предизвика паника, туку да нè потсети дека влегуваме во неговото живеалиште.