Промените во расположението се вообичаен дел од адолесценцијата, но кога раздразливоста, повлекувањето или промените во однесувањето стануваат трајни и почнуваат да влијаат врз секојдневниот живот, тие не треба автоматски да се припишат на тинејџерските години. Депресијата кај младите често се манифестира поинаку отколку кај возрасните, поради што родителите може тешко да ги препознаат првите знаци.
Еден од најчестите знаци може да биде раздразливоста. Наместо постојано да изгледаат тажно, некои тинејџери стануваат необично нервозни, лесно се лутат или почнуваат почесто да влегуваат во конфликти со родителите и другарите. Американската академија за педијатрија посочува дека кај адолесцентите раздразливото расположение може да биде една од главните манифестации на депресивните состојби.
Промените во спиењето се уште еден знак што лесно може да се занемари. Некои млади почнуваат да спијат значително повеќе, додека други имаат проблеми со заспивањето или често се будат во текот на ноќта. Ваквите промени се особено значајни кога се појавуваат заедно со други промени во расположението и однесувањето.
Можно е да се промени и односот кон активностите што претходно му причинувале задоволство на детето. Тинејџер кој редовно тренирал, излегувал со пријатели или се занимавал со омилено хоби може одеднаш да изгуби интерес и да почне да избегнува активности во кои претходно уживал.
Повлекувањето од семејството и пријателите исто така може да биде предупредувачки знак. Ако млад човек постепено престане да разговара со блиските, помалку комуницира или постојано сака да биде сам, промената треба да се следи, особено ако трае подолго време.
Депресивните состојби можат да се одразат и врз училиштето. Пад на успехот, проблеми со концентрацијата, отсуства од настава или губење интерес за обврските можат да бидат дел од пошироката промена во функционирањето на тинејџерот. Американската академија за педијатрија ги наведува токму промените во училишното функционирање меѓу знаците што треба да се земат предвид.
Понекогаш промената не се забележува прво во однесувањето, туку во телото. Главоболки, болки во стомакот, замор и други физички тегоби може да се појават кај тинејџери со депресивни симптоми, дури и кога самото дете не зборува за тага или лошо расположение.
Промените во апетитот и телесната тежина исто така можат да бидат дел од сликата. Кај некои адолесценти апетитот се намалува, додека кај други може да се зголеми. Важно е да се обрне внимание на значајна промена во вообичаените навики, особено ако се појави заедно со промени во спиењето, расположението или училишното функционирање.
Тинејџерите неретко користат зборови како „под стрес“, „изморен“ или „ми е доста“, наместо директно да кажат дека се чувствуваат депресивно. Истражувањата на адолесцентите покажуваат дека ваквите навидум вообичаени изрази понекогаш можат да бидат сигнал дека зад нив се крие подлабок проблем.
Затоа, промената во однесувањето е поважна од еден изолиран симптом. Самата раздразливост, лошото расположение или потребата за приватност не значат автоматски дека тинејџерот има депресија. Но, кога повеќе промени се појавуваат истовремено и траат, а почнуваат да влијаат врз училиштето, семејството, пријателствата или секојдневното функционирање, потребно е да се побара стручно мислење.
Најважно е разговорот да не започне со осуда или со убедување дека „сите тинејџери се такви“. Отвореното слушање и создавањето простор млад човек да зборува за тоа како се чувствува се важен прв чекор. Американската академија за педијатрија препорачува родителите да разговараат со децата и да побараат стручна помош кога забележуваат значајни промени во расположението, комуникацијата, училиштето или однесувањето.
Особено сериозно треба да се сфатат изјави поврзани со смрт, безнадежност или самоповредување. Таквите сигнали не треба да се игнорираат и бараат итна проценка од стручно лице.
Депресијата кај адолесцентите може да биде тешко препознатлива токму затоа што понекогаш се крие зад лутина, замор, проблеми со спиењето, пад на успехот или повлекување. Препознавањето на промените и навременото барање стручна проценка можат да помогнат проблемот да не остане незабележан.
