Сисачко-мославечката жупанија започна постапка за измена на урбанистичкиот план со цел да овозможи изградба на комплексот „Pantheon“ во Топуско. Инвестицијата во новиот дата центар се проценува на 50 милијарди евра, сума што отвора сериозни дебати во стручната јавност. Иако проектот ветува технолошки развој, аналитичарите укажуваат дека ваквите центри трошат огромни количества електрична енергија и вода, додека носат минимален број директни вработувања за локалното население.

Административната процедура за прилагодување на урбанистичкиот план на подрачјето на Топуско веќе започна. Овој чекор е предуслов за да може американската компанија „Pantheon AI“ да добие градежни дозволи за инфраструктурата.

Според најавите на Рајан Рич, извршен партнер во компанијата, комплексот е наменет за глобални технолошки гиганти кои развиваат вештачка интелигенција. Станува збор за простор што ќе опфаќа илјадници сервери за машинско учење. Тоа бара континуирано и стабилно напојување какво што малку земји во регионот можат лесно да гарантираат.

Експертот за сајбер безбедност Томислав Ваздар посочува дека јавноста мора трезвено да ги согледа последиците од вакви инвестиции. Дата центрите се капитално интензивни, но оперативно бараат исклучително мал тим за физичко одржување. По завршувањето на градежните работи, во објектот обично остануваат само неколку десетици техничари и обезбедување.

Покрај тоа, енергетскиот притисок врз националната мрежа е огромен. Дата центрите од ваков калибар можат да потрошат струја колку цели градови, што повлекува ризик од зголемување на општите трошоци за енергија доколку државата не обезбеди посебни обновливи извори. Слично стои и прашањето со ладењето на системите, кое ангажира големи количини вода.