Новите царински давачки на Европската Унија за мали пратки веќе имаат забележлив ефект врз онлајн-нарачките од кинеските платформи. Според податоците објавени од француското Министерство за економија, увозот на мали пакети во ЕУ по воведувањето на мерката паднал за 30 до 40 отсто, додека продажбата на Temu во периодот од јуни до јули се намалила за околу 50 отсто.

Од 1 јули ЕУ воведе царинска давачка од три евра за мали пратки со вредност до 150 евра, категорија во која досега голем број производи пристигнуваа без царина. Мерката особено ги погодува платформите како Temu, Shein и AliExpress, кои со години го градеа својот бизнис модел врз евтини производи испорачани директно до европските потрошувачи.

Колку падна продажбата?

Првите податоци покажуваат различен ефект врз големите платформи:

• Temu: пад на продажбата од околу 50 отсто од јуни до јули;
• AliExpress: пад од 37 отсто;
• Shein: пад од околу 15 отсто.

Паралелно со тоа, француското Министерство за економија објави дека бројот на мали пакети што влегуваат во ЕУ е намален за 30 до 40 отсто откако стапија во сила новите давачки.

Падот покажува дека дополнителниот трошок може да влијае врз одлуката на потрошувачите да нарачуваат евтини производи од странство.

Зошто Брисел ги затегна правилата?

Европската Унија со години предупредува дека огромниот прилив на евтини пратки создава проблеми за европските трговци, но и за царинските и безбедносните контроли. Само во 2025 година во ЕУ влегле околу 5,9 милијарди предмети со ниска вредност, односно повеќе од 16 милиони дневно.

Друг проблем се стандардите за безбедност на производите. Според истражување од 2025 година, повеќе од 60 отсто од проверените производи со ниска вредност не биле усогласени со европските правила и безбедносни стандарди. Од Брисел затоа сакаат да го намалат притисокот врз европските трговци и да овозможат подобра контрола на производите што влегуваат на единствениот пазар.

Кинеските платформи бараат начин да ја заобиколат давачката

Платформите, во меѓувреме, бараат начини да го намалат влијанието на новите правила. Еден од плановите е отворање магацини во рамките на ЕУ, меѓу другото и во Полска, што би овозможило дел од стоките да се испорачуваат од европска територија и да се намали зависноста од директен увоз на секоја поединечна мала пратка.

Царината од три евра е дел од пошироката реформа на царинскиот систем на ЕУ. Унијата планира дополнителни промени во наредните години, а веќе се разгледува и воведување дополнителни давачки за обработка на малите пратки.

Целта е европскиот пазар да се приспособи на експлозивниот раст на прекуграничната е-трговија и да се стави крај на моделот во кој милиони евтини пратки секојдневно пристигнуваат директно од азиските продавачи до европските купувачи.