САД внимателно го следат случајот со смртта на 28-годишна лабораториска работничка во руската Иркутска област, по извештаите дека можно е да била заразена со белодробна чума. Додека американскиот Стејт департмент и Центарот за контрола и превенција на болести (ЦДЦ) ја следат ситуацијата, во САД веќе се појавија и повици за драстично ограничување на патувањата поврзани со Русија.

Американскиот Стејт департмент на 4 октомври потврди дека е запознаен со извештаите за смртен случај за кој постои сомневање дека е поврзан со белодробна чума во Иркутската област. Оттаму велат дека ситуацијата ја следат заедно со ЦДЦ и други партнерски институции и ги повикаа руските власти брзо и транспарентно да споделуваат точни информации.

Сепак, клучното е дека досега нема официјална потврда дека жената имала чума. Руската служба за заштита на потрошувачите и јавното здравје, Роспотребнадзор, соопшти дека на починатата ѝ била дијагностицирана „пневмонија со непозната етиологија“.

Што се случило во Иркутск?

Во центарот на случајот е Дарија Шипилова, 28-годишна лабораториска техничарка во Институтот за борба против чумата во Иркутск.

Сибирскиот независен портал „Луѓе од Бајкал“ објави дека на 25 септември Шипилова случајно скршила епрувета со бактерии на чума додека работела во институтот. Според овие наводи, таа подоцна сериозно се разболела и починала на 2 октомври.

Но, руските власти не го потврдија овој извештај. Роспотребнадзор соопшти дека поради природата на нејзината работа биле направени дополнителни тестирања, но дека не биле пронајдени микроорганизми поврзани со нејзината професионална активност.

Агенцијата исто така тврди дека во институтот немало регистрирани несреќи во кои биле вклучени патогени микроорганизми. Епидемиолошката состојба во Иркутск и во блискиот град Шелехов ја оцени како „стабилна“.

И покрај тоа, руските власти презедоа превентивни мерки. Околу 200 луѓе кои можеби биле во контакт со Шипилова се ставени под медицински надзор или во изолација, а во дел од болниците во регионот се воведени дополнителни ограничувања.

Токму овие мерки, заедно со непотврдените извештаи за можна лабораториска несреќа, дополнително ги поттикнаа шпекулациите за тоа што навистина се случило.

Вашингтон ја следи ситуацијата, политичарите бараат ограничувања

Белата куќа е запознаена со извештаите и ги следи мерките што ги преземаат руските власти. Сепак, Вашингтон засега не најави дополнителни ограничувања за патувањата поради овој случај. И онака во моментов нема директни комерцијални летови меѓу САД и Русија.

Некои американски политичари, сепак, отидоа многу подалеку. Републиканскиот конгресмен Дон Бејкон изјави дека случајот треба да се гледа и низ призмата на руската историја на истражувања поврзани со биолошко оружје.

Поранешниот републикански конгресмен Адам Кинзингер, пак, повика на целосна суспензија на воздушниот сообраќај поврзан со Русија, вклучително и запирање на летовите од Русија и ограничување на влезот на руски државјани во други земји додека не се разјасни ситуацијата.

Овие реакции повторно ја отворија и старата политичка расправа за руските биолошки лаборатории и обвинувањата на Москва дека САД и Украина развиваат биолошко оружје во Украина. Вашингтон и Киев ги отфрлаат тие тврдења, а независните истраги досега не пронајдоа докази што би ги потврдиле.

Истовремено, постои документирана историја на советска офанзивна програма за биолошко оружје за време на Студената војна. Истражувања и сведоштва на научници кои пребегнале од Советскиот Сојуз покажале дека во рамките на таа програма биле проучувани различни опасни патогени, меѓу кои и предизвикувачот на чумата.

Но, тоа само по себе не значи дека сегашниот случај во Иркутск има каква било поврзаност со биолошко оружје. Досега нема јавно достапни докази дека институтот развивал чума како оружје или дека смртта на Шипилова е поврзана со таква програма.

Колку е опасна белодробната чума?

Чумата е заразна болест предизвикана од бактеријата Yersinia pestis, која природно циркулира меѓу одредени диви глодари и нивните болви.

Белодробната форма ја зафаќа белодробната ткиво и, за разлика од другите форми на болеста, може да се пренесува од човек на човек преку капки при близок контакт. Болеста може брзо да напредува, но денес постојат антибиотици кои можат да бидат многу ефикасни доколку лекувањето започне навреме.

Токму поради можноста за пренос од човек на човек, доколку навистина станува збор за белодробна чума, медицинскиот надзор врз лицата кои биле во близок контакт со заразен човек би бил очекувана превентивна мерка.

Но, изолацијата и медицинскиот надзор сами по себе не се доказ дека Шипилова имала чума. Уште помалку се доказ дека во Иркутск избила епидемија.

Засега нема јавно потврдени докази за пошироко ширење на болеста меѓу населението во Иркутск. Руските власти ја опишуваат епидемиолошката состојба како стабилна, додека американските институции продолжуваат да ги следат информациите.

Затоа, во овој момент најважната информација не е дека во Русија се појавила нова епидемија на чума, туку дека постои сомнителен смртен случај кој предизвика меѓународно внимание, превентивни мерки и политички повици за ограничување на патувањата – без официјална потврда дека причината навистина е чума.