Чернобил повторно е во фокусот на светската јавност, овојпат не поради нова експлозија, туку поради стравот дека оштетувањето на заштитната обвивка над уништениот реактор може да прерасне во сериозен нуклеарен ризик. Најновите предупредувања доаѓаат неколку дена пред 40-годишнината од катастрофата од 26 април 1986 година, а темата повторно се отвора затоа што поправките на големата заштитна конструкција сè уште не се завршени.
Клучниот проблем е во таканаречениот New Safe Confinement, огромната метална купола поставена во 2016 година над постариот бетонско-челичен саркофаг што го покрива уништениот реактор. ИАЕА уште во декември соопшти дека по ударот од дрон, конструкцијата ги изгубила своите примарни безбедносни функции, вклучително и способноста целосно да ја задржува контаминацијата, иако не е утврдено трајно оштетување на носечките елементи или на системите за мониторинг.
Токму на тоа се надоврзува и најновото предупредување на Greenpeace. Организацијата оценува дека, ако внатрешната постара конструкција почне неконтролирано да попушта, може да дојде до ослободување на високо радиоактивна прашина во околината. Нивните експерти предупредуваат дека во саркофагот и натаму има големи количини опасен материјал и дека нуклеарната закана никогаш не останува затворена во граници на една држава.
Дополнителен проблем е цената и сложеноста на поправките. Францускиот министер за надворешни работи Жан-Ноел Баро во март изјави дека штетата на заштитната конструкција е проценета на околу 500 милиони евра, а истата сума се споменува и во техничките проценки за обемот на неопходната санација. Според тие проценки, сè уште не може да се даде целосно прецизна сметка, но јасно е дека станува збор за долг и скап процес.
Во овој момент најважната разлика е што не станува збор за непосредна нова катастрофа од размерите на 1986 година, туку за постепено зголемување на ризикот ако заштитата продолжи да слабее. ИАЕА досега не пријавила ново големо истекување на радијација, но јасно порачува дека привремените поправки не се доволни и дека е потребна целосна обнова за да се спречи понатамошно влошување на состојбата.
Чернобил така влегува во својата 40-годишнина како место што и натаму потсетува дека нуклеарните катастрофи не завршуваат кога ќе стивне експлозијата. Тие продолжуваат да живеат во инфраструктурата, во политичките одлуки и во прашањето колку светот е подготвен навреме да реагира кога безбедноста повторно почнува да попушта.
