Нафтата Brent повторно се спушти на нивоа забележани пред почетокот на нападите врз Иран, откако сообраќајот низ Ормускиот Теснец почна постепено да се обновува.

Цените на нафтата паднаа на нивоа што не беа забележани од почетокот на војната во Иран, додека сообраќајот низ Ормускиот Теснец, една од најважните поморски рути за нафта и гас, постепено се нормализира.

Глобалната референтна цена на нафтата Brent накратко падна под 72,48 долари за барел, што беше нивото забележано ден пред САД и Израел да ги започнат нападите врз Иран на 28 февруари. Подоцна цената се стабилизираше околу 72,63 долари за барел.

Пад по договорот меѓу САД и Иран

Цените на енергенсите силно пораснаа откако Иран, како одговор на нападите, практично го затвори Ормускиот Теснец, клучен коридор за глобалните испораки на нафта и течен природен гас.

Но цените на суровата нафта почнаа нагло да паѓаат откако САД и Иран на 17 јуни потпишаа Меморандум за разбирање. Документот предвидува рок од 60 дена за преговори за иранската нуклеарна програма и други мерки за завршување на војната.

Претставници на двете страни викендов се сретнаа во Швајцарија на разговори за крај на конфликтот. Како резултат на тоа, делумно беа укинати американските санкции за извоз на иранска нафта.

Се обновува сообраќајот низ Ормускиот Теснец

Според податоци на компанијата за поморска анализа Kpler, бројот на пловила што минуваат низ Ормускиот Теснец значително се зголемил по потпишувањето на меморандумот.

Меѓу бродовите што последните денови поминале низ теснецот има танкери со сурова нафта, течен природен гас, ѓубрива и друга стока.

САД и Иран воспоставиле и комуникациска линија за спречување недоразбирања и обезбедување безбеден премин на комерцијалните бродови низ Ормускиот Теснец. Ова го соопштија посредниците Катар и Пакистан во заедничка изјава.

Прометот сè уште е под предвоеното ниво

Иако состојбата се подобрува, сообраќајот низ теснецот сè уште не е целосно вратен на предвоеното ниво.

Димитрис Манијатис, извршен директор на компанијата Marisks, која советува за поморски ризици и работи со бродови што биле блокирани во регионот, изјави дека последните денови има „огромна промена“ и дека низ теснецот минуваат значително повеќе бродови.

Според проценките на неговата компанија, од понеделник, по првиот круг мировни разговори меѓу САД и Иран во Швајцарија, низ Ормускиот Теснец поминале околу 80 бродови.

Сепак, пред војната теснецот дневно го користеле повеќе од 100 пловила, а стотици бродови и понатаму чекаат во Заливот.

Нафтата паѓа, но горивата не поевтинуваат толку брзо

Падот на цената на суровата нафта отвори ново прашање: колку брзо ќе поевтинат горивата на бензинските станици.

Во САД, просечната цена на обичниот бензин се спушти на околу 3,93 долари за галон, откако во април достигна 4 долари, највисоко ниво од 2022 година. Но и покрај падот, цената останува значително повисока од предвоеното ниво.

Американскиот претседател Доналд Трамп во средата нареди истрага против големите енергетски компании, обвинувајќи ги Shell, ExxonMobil и други дека не ги намалуваат цените на горивата во согласност со падот на цените на нафтата.

„Цените на нафтата толку многу паднаа, а на бензинските станици не гледаме ништо што одговара на тој пад“, изјави Трамп во Овалната соба.

Американскиот институт за нафта, кој ја застапува нафтената и гасната индустрија во САД, соопшти дека цените на горивата не се движат секогаш во ист ритам со цената на суровата нафта.

Пазарите се смируваат, но ризиците остануваат

Падот на цените покажува дека енергетските пазари брзо реагираат на сигналите за деескалација и обновување на транспортните рути. Сепак, состојбата останува чувствителна.

Ормускиот Теснец е една од најважните точки во светската енергетска трговија. Секое ново нарушување таму може повторно да предизвика скок на цените, притисок врз транспортот и неизвесност кај купувачите на нафта и гас.

Засега, обновениот сообраќај и преговорите меѓу САД и Иран им дадоа на пазарите причина за олеснување. Но дали тоа ќе се почувствува и кај потрошувачите, особено преку пониски цени на горивата, останува отворено прашање.