Британскиот премиер Енди Барнам изјави дека Русија несомнено се мешала во референдумот за излез на Велика Британија од Европската Унија, одржан во 2016 година. Во гостување во подкастот „Рест из политикс“, тој откри дека по доаѓањето на Даунинг стрит во текот на летото побарал информации дали Москва влијаела врз гласањето и, како што тврди, добил „јасен одговор дека тоа се случило“. Според британскиот весник „Индипендент“, ова е првпат британски премиер јавно да потврди дека Кремљ се вмешал во референдумот.

Изјавата доаѓа во период кога Барнам остава отворена можноста за повторно приближување на Велика Британија кон Европската Унија. На минатомесечната годишна конференција на Лабуристичката партија најави дека владата ќе разгледува начини за зајакнување на односите со европскиот блок, а неговите досегашни изјави поттикнаа шпекулации дека враќањето во ЕУ би можело да стане дел од идната изборна програма на партијата.

Барнам разговарал и со германскиот канцелар

Британскиот премиер откри дека за руското влијание разговарал и со германскиот канцелар Фридрих Мерц за време на неодамнешната посета на Берлин. Тој предупреди дека дезинформациите од Русија влијаат и врз германската политика и оцени дека европските земји мора појасно да ги информираат граѓаните за обидите на странски актери да влијаат врз демократските процеси.

„Кога пристигнав на Даунинг стрит, го поставив прашањето: дали имало руско мешање во референдумот во 2016 година? Добив јасен одговор дека имало“, изјави Барнам. Тој додаде дека Велика Британија предолго била во дефанзива и дека гласачите не биле доволно информирани за обидите на странски сили да влијаат врз политичките случувања.

Предупредувања за руско влијание имало и порано

Уште во 2020 година, парламентарниот Комитет за разузнавање и безбедност на Велика Британија оцени дека владата не направила целосна процена на можното влијание на руските државни медиуми и интернет-троловите врз референдумот за членството во ЕУ. Барнам и претходно го критикуваше руското мешање, вклучително и во обраќањето на Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк минатиот месец.

„Имаме докази дека се обиделе да се вмешаат во општите избори во 2019 година. Исто така, знаеме дека се обиделе да поттикнат тензии и немири по ужасните настани“, изјави британскиот премиер, без во оваа изјава да ги прецизира дополнителните детали за конкретните случаи.

Портпаролот на Даунинг стрит одби да коментира детали од безбедносните брифинзи на премиерот, но порача дека националната безбедност е прва должност на секоја влада. Тој нагласи дека владата е фокусирана на заштита на граѓаните и институциите од странски сили и нивни посредници кои се обидуваат да ги загрозат животите и да ги поткопаат демократските вредности.

Проевропските организации ја поздравија изјавата

Ричард Килпатрик од проевропската организација „Јуропиан мувмент Ју-Кеј“ ја поздрави изјавата на премиерот, оценувајќи дека таа претставува јавна потврда на сомнежите што со години постоеле околу референдумот од 2016 година. Според него, дезинформациите одиграле значајна улога во тогашните политички случувања, а резултатот од гласањето придонел за дестабилизација на обединета Европа.

Сепак, изјавата на Барнам сама по себе не ги разјаснува целосно обемот и конкретните механизми на наводното руско влијание врз референдумот. Таа повторно го става во фокус прашањето како странското мешање влијае врз демократските процеси и какви последици има врз идните односи меѓу Велика Британија и Европската Унија.