Британската безбедносна служба МИ5 издаде ретко јавно предупредување за шпионажа во средата, велејќи дека кинеската разузнавачка служба финансирала британски универзитети преку параван компанија за кражба на клучни технолошки истражувања, објави „Гардијан“ .

МИ5 ги повика истражувачите и академиците да престанат со секаков контакт со Кинескиот институт за истражување на општа технологија (CGTRI), познат и како Кинеска академија за општа технологија (CAGT). Агенцијата ја смета организацијата за „значајна закана“. CGTRI финансирал повеќе од сто академици на британски универзитети, а за возврат добил пристап до истражувања кои наводно биле предадени на кинеската разузнавачка служба.

Фасада за кинеската тајна служба

МИ5 потврди дека CGTR е параван за кинеската разузнавачка агенција, Министерството за државна безбедност (MSS), и предупреди дека континуираната соработка може да биде гонета според Законот за национална безбедност од 2023 година. Целите биле истражувања во областа на вештачката интелигенција, сајбер безбедноста, тајните комуникации и стеганографијата – техниката на криење податоци во дигитални слики. Службата тврди дека има јасни докази за пренесување на чувствителни информации на кинеската разузнавачка служба. Гардијан дознава дека некои британски академици, покрај парите за истражување, добиле разни почести од Кинезите.

Предупредување до академската заедница

Со години, последователните британски влади се обидуваа да привлечат кинески инвестиции и да ја поттикнат соработката. Во ново предупредување, Службата за безбедност сега наведува: „MI5 утврди дека примарната цел на CGTRI е да финансира академски истражувања што директно ги унапредуваат техничките способности на MSS за шпионажа“.

Во текстот се наведува дека CGTRI има „многу силни врски со MSS, кинеската цивилна разузнавачка и безбедносна служба“.

„Многу академски институции и поединци досега соработуваа со CGTRI во добра намера, бидејќи врските на организацијата со MSS беа прикриени. На британските академски институции им се препорачува веднаш да ја разгледаат секоја постоечка или планирана соработка со CGTRI за да се осигурат дека MSS повеќе нема да им користи на британските универзитети или истражувачки институти.“

„На академиците им се советува да го проверат крајниот извор на финансирање кога соработуваат со кинески институции за да се осигурат дека CGTRI не е вмешан“, се додава во предупредувањето.

Предупредувањето, исто така, укажува на „можни кривични последици“, а овој дел е изготвен во консултација со Канцеларијата на државниот обвинител. „Со ова предупредување за шпионажа, MI5 го објави фактот дека CGTRI има многу силни врски со MSS.“

„Во иднина, академските институции и истражувачите треба да бидат запознаени со Законот за национална безбедност од 2023 година, особено со кривичните дела според член 3 (помагање на странска разузнавачка служба) и член 17 (стекнување материјална корист од разузнавачка служба)“, се вели во текстот.

Според член 3 од тој Закон, лице извршува кривично дело ако се вклучи во активности кои веројатно значително ќе ѝ помогнат на странска разузнавачка служба во активности поврзани со Обединетото Кралство и знае или разумно требало да знае дека неговите постапки веројатно ќе ѝ помогнат на таа служба.

Размерот на кинеската државна шпионажа насочена кон Велика Британија е таков што MI5 се одлучи за стратегија за одвраќање преку јавни предупредувања, наместо поединечни дејствија. Службата се надева дека универзитетите ќе го послушаат предупредувањето и веднаш ќе ја прекинат својата поврзаност со CGTRI.

„Гардијан“ дознава дека МИ5 верува дека кинеската разузнавачка служба добила пристап и до врвни британски истражувања за собирање податоци од социјалните мрежи.

Владата и универзитетите апелираат за претпазливост

Министерот за безбедност Ден Џарвис побара од универзитетите да ги прекинат врските со CGTRI. „Ова предупредување ги разоткрива обидите на кинеската разузнавачка служба тајно да ја искористи експертизата и истражувањето на нашите академици и со тоа да ја загрози нашата национална безбедност и безбедноста на нашите сојузници.“

„Им пишав на сите универзитетски ректори за да се осигурам дека ќе ги поддржат своите вработени во раскинувањето на сите договори со оваа компанија. Ова ќе спречи понатамошна корист за кинеските разузнавачки служби и ќе обезбеди почитување на Законот за национална безбедност“, рече тој.

Вивиен Стерн, извршен директор на Универзитети во Велика Британија, која претставува 142 институции, рече дека универзитетите многу сериозно ги сфаќаат своите одговорности за безбедноста на истражувањата. „Секторот значително инвестираше во последните години за да ги зајакне своите проверки и безбедносни процеси, а воедно продолжува да ја поддржува меѓународната соработка што е од суштинско значење за најсовремените истражувања“, рече таа.

Либи Хакет, извршен директор на „Расел груп“, здружение на водечки истражувачки универзитети, изјави: „Сите наши универзитети многу сериозно ја сфаќаат својата одговорност за националната безбедност. Тесната соработка со владата и безбедносните служби им овозможува на универзитетите брзо да реагираат за да ги заштитат британските интереси и ние ќе продолжиме да го правиме тоа во услови на нови закани.“