Како песната што не ја испеа го направи Бајага редовна мета на хрватските ветерани?

Копривница попушти под притисок, Пула одби да пребројува крвни зрнца: анатомија на еден тридецениски фабрикуван мит.

Настапите на Момчило Бајагиќ Бајага во Хрватска повторно се најдоа под удар на ветеранските здруженија. Откако организираниот притисок доведе до откажување на најавениот концерт во Копривница, истарските ветерани побараа забрана и за новогодишниот настап во Пула. Градоначалникот Пеѓа Грбин го одби барањето. Во позадината на овие барања стои триесетгодишно повторување на дезинформација за наводен четнички настап во Книн, факт што документацијата и сведоштвата постојано го демантираат.

Барањата за откажување концерти на српскиот рок музичар не се новина во Хрватска. Во Копривница организаторите официјално го откажаа настапот со образложение дека не можат да гарантираат безбедно опкружување по негативните реакции на дел од јавноста.

Слично сценарио се обиде да наметне и Здружението на доброволци од Татковинската војна во Истра. Ветераните побараа градоначалникот на Пула, Пеѓа Грбин, да го откаже договорениот новогодишен концерт на Бајага на градскиот плоштад. Претставниците на здружението тврдеа дека немаат против настапи во приватна организација, но се противат на финансирање со јавни пари на изведувач кој наводно пеел за српските сили за време на војната.

Грбин експресно ја отфрли таквата иницијатива:

„При изборот на изведувачи не се занимававме и нема да се занимаваме со крвни зрнца. Во новата 2027 година ќе влеземе со веселба и ‘220 во волти’.“

Слични обиди за цензура низ годините имаше и во Карловац, Плоче, Сисак, Солин и Дуго Село, но исходот речиси секогаш зависеше од политичката волја на локалните власти да му се спротивстават на ветеранскиот притисок.

Основата на сите обвинувања против Бајагиќ почива врз тврдењето дека во 1993 година одржал хуманитарен концерт во окупираниот Книн за припадниците на тогашната војска на Српска Краина и дека таму извел песна со стихови посветени на српската армија.

Фактите говорат поинаку. Песната за која редовно е обвинуван Бајага се вика „Армада српска“ (или „Креће армија“), но таа песна воопшто не е негова. Нумерата ја сними и ја изведуваше книнската рок група „Минѓушари“, бенд чиј ментор и продуцент во тоа време беше Бора Ѓорѓевиќ.

Бајага никогаш не ја снимил ниту ја изведувал таа песна. Тој со децении категорично негира дека за време на војната настапувал во Книн со каква било политичка или воена конотација. За време на конфликтите во деведесеттите, неговиот бенд отворено заземаше антивоени позиции во Белград, свирејќи на студентските и граѓанските протести против режимот на Слободан Милошевиќ.

Случајот со Бајага ја покажува практиката во која политичкиот ревизионизам и неоснованите обвинувања добиваат статус на неприкосновена вистина со самото нивно континуирано повторување.

Секогаш кога во Хрватска ќе се отвори прашањето за настап на изведувачи од соседството, ветеранските здруженија ја активираат истата недокажана теза. Селективното откажување настапи во градови со поконзервативна или поплашлива локална управа покажува дека пресуден фактор не е минатото на музичарот, туку капацитетот на локалната власт да го заштити граѓанскиот простор од културен протекционизам и реваншизам.

е-Трн да боцка во твојот инбокс