На 31 октомври 1984 година, индиската премиерка Индира Ганди беше убиена од сопствените телохранители во градината на нејзината резиденција во Њу Делхи. Атентатот беше директна одмазда за воената операција „Сина ѕвезда“ во Златниот храм во Амрицар неколку месеци претходно. Овој чин веднаш предизвика масовни антисикиски насилства низ Индија, оставајќи илјадници жртви и длабоки општествени рани што влијаат врз индиската политика и по четириесет години.

Воената операција во Амрицар создаде тензија што заврши со пукање во Њу Делхи

Индира Ганди чекореше кон градината на својата резиденција на улицата Сафдарџунг, каде што британскиот актер Питер Јустинов ја чекаше за документарно интервју. Додека минуваше покрај капијата, двајца припадници на нејзиното обезбедување, Сатвант Синг и Беант Синг, извадија оружје. Во неа беа испукани над триесет куршуми. Таа почина неколку часа подоцна во болницата АИИМС во Њу Делхи.

Позадината за нападот лежеше во јуни истата година. Ганди тогаш нареди операција „Сина ѕвезда“, воена акција за отстранување на вооружените сикиски милитанти предводени од Џарнаил Синг Биндранвале од Златниот храм во Амрицар, најсветото место на Сиките. Акцијата резултираше со тешки оштетувања на храмот и стотици загинати цивили и верници, што предизвика огромен гнев кај заедницата на Сиките ширум светот. И покрај препораките на разузнавачките служби да ги отстрани лицата од сикиска националност од нејзиното лично обезбедување, Ганди тоа го одби, сакајќи да го зачува секуларниот имиџ на владата.

Бранот насилства низ земјата однесе над три илјади животи

Веста за смртта на премиерката предизвика организиран бран одмазда. Во текот на следните три дена, особено во Њу Делхи, толпи напаѓаа домови, продавници и деловни објекти на Сиките. Официјалните владини извештаи подоцна забележаа приближно 2.800 убиени Сики само во главниот град, додека независните организации за човекови права проценија дека бројот на жртвите надминува 3.000 на национално ниво.

Истрагите што следеа со години подоцна документираа пасивност на полициските сили и директно учество на локални политички активисти во организирањето на нападите. Семејствата на жртвите водеа децениски правни битки за правно процесирање на одговорните, со мал број правосилни пресуди дури по повеќе од триесет години.

Историските поделби предупредуваат на ризикот од етничка инструментализација

Трагедијата од 1984 година останува клучен момент во современата историја на Индија, кој покажува колку брзо институционалниот конфликт може да се прелее во меѓузаедницаско насилство кога државата ќе потфрли во заштитата на своите граѓани.