Во услови на микрогравитација, какви што владеат на Меѓународната вселенска станица, телото повеќе не е изложено на истото постојано притискање од Земјината гравитација. На Земјата, тежината на телото секојдневно го притиска ’рбетот, пршлените и дисковите меѓу нив. Во вселената тој притисок се намалува, па ’рбетот привремено се издолжува.
Според податоците на НАСА, висината на членовите на екипажот може да се зголеми до околу три проценти за време на престој во вселената. За човек висок околу 180 сантиметри, тоа може да значи приближно пет до шест сантиметри повеќе висина.
Привремен „раст“ поради микрогравитација
Овој ефект е најчесто привремен. Кога астронаутите ќе се вратат на Земјата, гравитацијата повторно почнува да делува врз телото, ’рбетот се враќа во претходната положба, а висината постепено се нормализира во деновите или неделите по враќањето.
Сличен, но многу помал ефект се случува и кај луѓето на Земјата. Утрото сме малку повисоки отколку навечер, затоа што во текот на денот гравитацијата и телесната тежина ги притискаат дисковите во ’рбетот.
Во вселената, разликата е многу поголема, бидејќи притисокот врз ’рбетниот столб речиси исчезнува.
Не е само интересен факт, туку медицински предизвик
Иако звучи како забавен „бонус“ од патување во вселената, привременото зголемување на висината е дел од пошироките промени што човечкото тело ги доживува во микрогравитација.
НАСА предупредува дека престојот во вселената влијае и врз коските, мускулите, циркулацијата, видот и рамнотежата. Во услови без нормално оптоварување, коските што носат тежина можат да ослабат, а мускулите да изгубат маса ако астронаутите не вежбаат секојдневно.
Токму затоа астронаутите на Меѓународната вселенска станица имаат строго планирани тренинзи, медицински проверки и програми за закрепнување по враќањето.
Зошто ова е важно за мисиите на Марс?
Промените во висината и формата на телото не се важни само за медицината, туку и за дизајнот на вселенските мисии. Вселенските одела, седиштата, кабините и работните простори мора да бидат планирани така што ќе ги земат предвид можните промени во телесните димензии.
Ова станува уште поважно за идните долги мисии, особено за патување кон Марс. Колку подолго човекот поминува во микрогравитација, толку поголем е ризикот од промени во коските, мускулите и ’рбетот, а процесот на враќање во нормална состојба може да биде подолг и потежок.
Она што на прв поглед изгледа како необична вселенска занимливост, всушност покажува колку човечкото тело е создадено за живот под влијание на Земјината гравитација. Во вселената, дури и висината станува привремена категорија.
