Европа бара инженери и ИТ-кадар, но само 27 проценти од студентите избираат STEM-образование

Европа има сè поголема потреба од инженери, ИТ-специјалисти и експерти за нови технологии, но интересот за студирање во овие области значително се разликува меѓу земјите членки.

Според податоците што Евростат ги објави на 18 ноември, во 2024 година само 27,1 процент од студентите во високото образование во Европската Унија биле запишани на студиски програми од областа на STEM.

Кратенката STEM ги опфаќа природните науки, технологијата, инженерството и математиката, вклучително и информатичките и комуникациските технологии.

Податоците доаѓаат во период кога Европската комисија предупредува дека недостигот од квалификувани работници во инженерството и ИТ-секторот претставува предизвик за економската конкурентност и технолошкиот развој на Унијата.

Ирска и Финска предводат, Малта на дното

Најголем удел на студенти во STEM-областите има Ирска, со 36,4 проценти, по што следуваат Финска со 35,8 проценти и Германија со 35,4 проценти.

Висок удел има и Грција со 34,4 проценти, додека Романија достигнува 31,2 проценти.

На спротивниот крај од листата е Малта, каде што само 13,2 проценти од студентите избираат STEM-образование. Следуваат Кипар со 14,7 проценти и Холандија со 18,8 проценти.

Разликата меѓу Ирска и Малта изнесува повеќе од 23 процентни поени, што покажува колку различно се застапени научните и техничките дисциплини во високото образование низ Европа.

Ирска го забележала и најголемиот раст во изминатата деценија. Од 2015 до 2024 година уделот на STEM-студентите се зголемил за 9,6 процентни поени, додека Малта забележала пад од 8,2 процентни поени.

Дигиталната трансформација ја зголемува потребата од нови професии

Европската комисија во своите документи за развој на вештините предупредува дека недостигот од кадри е особено изразен во информатичките технологии, инженерството и одредени технички професии.

Развојот на вештачката интелигенција, автоматизацијата, обновливите извори на енергија и дигитализацијата дополнително ја зголемува потребата од специјализирани знаења.

Според европските проценки наведени во Стратешкиот план за STEM-образование, бројот на ИКТ-специјалисти во ЕУ би можел да достигне околу 12 милиони до 2030 година, што е значително под поставената европска цел од 20 милиони.

Тоа покажува дека предизвикот не е само во бројот на студентите, туку и во развојот на вештините што ќе им бидат потребни на економиите во наредните години.

Само 8,5 проценти од населението има високо STEM-образование

Евростат објави и посебен податок за образовната структура на населението.

Во 2025 година, 8,5 проценти од жителите на ЕУ на возраст од 15 до 74 години имале завршено високо образование во STEM-областите.

Најголем удел има Ирска со 12 проценти, по што следуваат Шведска со 11,9 и Литванија со 11,7 проценти. Најнизок удел има Италија, со 4,4 проценти.

Овој показател се однесува на вкупното население од наведената возраст, а не на студентите што моментално се запишани на факултет.

Дали образованието може да ги следи потребите на економијата?

Податоците на Евростат не значат дека сите европски студенти треба да избираат технички факултети, ниту дека секој завршен STEM-студент автоматски ќе работи во дефицитарна професија.

Но, во комбинација со предупредувањата на европските институции за недостиг од квалификувани кадри, тие ја отвораат дебатата за усогласувањето на високото образование со промените на пазарот на трудот.


За Европа, која инвестира во дигитална економија, вештачка интелигенција и зелена транзиција, обезбедувањето квалификувани инженери, научници и ИТ-специјалисти станува едно од важните прашања за идниот економски развој.

е-Трн да боцка во твојот инбокс