Светската здравствена организација и Обединетите нации мора итно да ги прогласат климатските промени за глобална здравствена криза, бараат авторите на новиот извештај на „Лансет Каунтдаун“ (Lancet Countdown). Според научниците, влијанието на екстремните горештини, сушите и заразните болести врз човечкото здравје се забрзува драстично побрзо отколку што државите преземаат мерки, претворајќи го климатскиот колапс во хронична медицинска вонредна состојба.
Формалниот статус на глобална здравствена криза би го префрлил меѓународното дејствување од бавни и доброволни ветувања кон задолжително, координирано управување. Авторите на извештајот посочуваат дека овој механизам ќе овозможи засилен здравствен надзор, воспоставување системи за рано предупредување и директна мобилизација на финансиски средства за јавното здравство.
Откако Парискиот договор стапи на сила во 2016 година, здравствените ризици бележат забрзан раст. Стареењето на населението и растот на глобалната популација значат дека денес се изложени многу повеќе ранливи луѓе од кога било досега.
Податоците покажуваат дека изминатите единаесет години се најтоплиот период од почетокот на мерењата. Смртните случаи поврзани со екстремни температури пораснале за речиси 36 проценти во последните неколку децении.
Само во текот на 2023 година, екстремните жештини предизвикаа рекордни 710.000 смртни случаи низ светот. Научната анализа потврдува дека над 70 проценти од овие фатални исходи се директна последица на климатските промени предизвикани од човекот. Покрај температурните удари, загревањето на планетата создаде погодни услови за ширење тропски болести како денга и зика во региони каде што претходно беа непознати.
Овие предупредувања имаат директна тежина за Македонија и регионот, каде што летните топлотни бранови со недели го држат термометарот над 40 степени. Наместо долгорочна климатска адаптација, домашниот здравствен систем реагира инцидентно, а градовите со години го губат урбаното зеленило под налетот на бетонизацијата. За ранливите граѓани, хронично болните и работниците на отворено, климатската криза одамна не е апстрактен термин, туку реална животна закана.
За да се запре понатамошниот колапс на здравствените системи, извештајот поставува строги рокови. Првиот чекор е итна глобална забрана за истражување и отворање нови наоѓалишта на фосилни горива.
Покрај тоа, се бара целосно затворање на сите термоелектрани на јаглен најдоцна до 2035 година, како и организирана поддршка за премин кон претежно растителна исхрана со цел намалување на штетните емисии.
