Глобалната трговија се соочува со нов сериозен удар. Најмалку 43 контејнерски бродови на десет од најголемите светски бродски компании се заглавени во Персиски Залив, поради ескалацијата на конфликтот со Иран. Оваа блокада веќе предизвикува милионски загуби и значителни доцнења во испораките ширум светот.
Според податоците на специјализираниот поморски магазин Lloyd’s List, водечките бродски оператори ги суспендирале своите услуги во регионот уште од крајот на февруари, кога започнаа тензиите. Тоа практично ја парализира една од најважните трговски рути во светот.
Кои компании се погодени?
Меѓу најпогодените се глобалните транспортни гиганти како CMA CGM, COSCO, Hapag-Lloyd и MSC. Дел од нив успеале да извлечат бродови од зоната на ризик, но не сите – според извештаите, иранските власти заплениле најмалку два брода на MSC.
Ова дополнително ја зголемува неизвесноста и го зголемува ризикот за сите оператори кои сè уште имаат активни линии во регионот.
Удар врз синџирите на снабдување
Персискиот Залив е клучна артерија за глобалната трговија, особено за транспорт на енергенси и стоки од Азија кон Европа. Секое нарушување таму има директни последици врз цените, достапноста на производите и логистичките трошоци.
Задржувањето на десетици бродови значи: доцнење на испораките за недели или месеци, зголемени транспортни трошоци и притисок врз цените на пазарите.
Во вакви услови, компаниите се принудени да бараат алтернативни рути, кои се подолги и поскапи, што дополнително ја нарушува економската ефикасност.
Геополитички ризици со економски последици
Конфликтот со Иран повторно ја покажува тесната поврзаност меѓу геополитиката и економијата. Дури и ограничена ескалација во регионот може да има глобални последици – од раст на цените на нафтата до нарушување на индустриското производство.
Прашањето што се наметнува е дали ова е краткорочен шок или почеток на подолготрајна нестабилност во еден од најчувствителните региони во светот.
Што следува?
Доколку тензиите продолжат, можно е: дополнително намалување на бродскиот сообраќај, раст на осигурителните трошоци за пловидба и нов бран на поскапувања на глобалните пазари.
Јасно е дека кризата во Персискиот Залив не е само регионален проблем, таа веќе има глобален економски отпечаток.
