На 12 август 1981 година, во хотелот „Валдорф“ во Њујорк, IBM официјално го претставил моделот 5150 – подобро познат едноставно како IBM PC. Со цена од 1.565 американски долари, 16 килобајти RAM-меморија и без вграден диск-драјв, машината на прв поглед не изгледала револуционерно.
Сепак, токму овој производ, кодно именуван „Project Chess“ во текот на развојот, ја претворил кратенката „PC“ во синоним за персонален компјутер воопшто и поставил архитектонски темели врз кои и денешните компјутери сè уште функционираат.
Развиен за само дванаесет месеци
IBM, дотогаш компанија фокусирана речиси исклучиво на продажба на компјутери на бизниси преку огромни и скапи системи, забележала дека пазарот на персонални компјутери за индивидуални корисници брзо расте, предводен од компании како Apple, Commodore и Radio Shack.
Вилијам Лоу, директор на IBM-овата лабораторија во Бока Ратон, Флорида, го препознал потенцијалот за брз раст токму во овој сегмент. Проектот бил развиен за неверојатно кус период, само дванаесет месеци – под водство на Лоу и Филип Дон Естридж.
Скромни спецификации, огромно влијание
Внатрешноста на IBM PC денес звучи речиси смешно скромно: процесор Intel 8088 на 4,77 MHz, 16 килобајти основна меморија, проширлива до 256 KB на самата плоча и без хард-диск. Корисниците морале самостојно да обезбедат касетофон или да доплатат за диск-драјв. Машината дошла со само две вградени програми: VisiCalc за табеларни пресметки и EasyWriter за обработка на текст.
За да се додадат екран, две дискетни единици и печатач, била потребна дополнителна инвестиција од речиси 3.000 долари – речиси двојно повеќе од цената на основниот модел.
Реклама со Чарли Чаплин
За да стигне до новото, пошироко потрошувачко пазариште, IBM морала да ја промени и својата дотогашна, строго корпоративна маркетиншка слика.
Компанијата ја лансирала рекламната кампања користејќи го ликот на Чарли Чаплин, односно неговиот прочуен лик „Малиот скитник“. Тоа бил невообичаен избор за дотогаш строго технократската компанија, но потег што директно помогнал IBM PC да стане културна икона, надвор од чисто техничките кругови.
Стив Џобс го купил, но не бил импресиониран
Конкурентите првично не биле особено загрижени. Стив Џобс, тогаш на чело на Apple, наводно купил еден примерок само за да го расклопи и да го провери, но бил незадоволен од дел од техничките решенија во машината. И покрај тоа, IBM PC брзо почнал агресивно да го освојува пазарот. До крајот на 1982 година, нов малопродажен партнер се приклучувал секоја недела, а во врвот на побарувачката машините се продавале со стапка од по еден компјутер секоја минута во текот на секој работен ден.
Отворена архитектура – клучот на успехот
Она што навистина го одвоило IBM PC од конкуренцијата не биле спецификациите, туку деловната стратегија. IBM ја објавила целосната техничка документација за машината, овозможувајќи им на трети производители слободно да создаваат компатибилен хардвер и софтвер – од дополнителни картички до целосни „клон“ системи.
Токму оваа отворена архитектура овозможила создавање цела индустрија базирана на „PC-компатибилни“ машини. Моделот подоцна станал доминантен стандард во индустријата, надживувајќи ја дури и самата IBM во тој сегмент.
Наследство што трае и денес
IBM PC официјално бил повлечен од производство на 2 април 1987 година, само шест години по лансирањето. Но неговото влијание далеку ја надминало неговата кратка комерцијална судбина. Речиси секој денешен персонален компјутер базиран на процесори од Intel или AMD, кој работи под архитектурата позната како „x86“, директно ја следи линијата поставена токму со моделот 5150.
Дури и самиот термин „PC“, иако постоел уште во седумдесеттите години, дефинитивно се вкоренил во јазикот токму преку овој производ, претставен пред точно 45 години во еден хотелски салон во Њујорк.
