Првата официјална посета на украинскиот претседател Володимир Зеленски на Србија изминатиот викенд предизвика сериозни дипломатски реакции на Балканот. За време на средбата со српскиот претседател Александар Вучиќ, Зеленски потврди дека Украина останува на ставот за непризнавање на независноста на Косово. Оваа изјава веднаш предизвика револт во Приштина, каде што градските власти отстранија голем транспарент за поддршка на Украина, барајќи взаемно почитување меѓу двете страни.
Главниот мотив зад посетата на Зеленски на Белград е од воена природа. Украина сè уште користи значаен дел од тешката артилерија и тенкови од советско потекло, за кои е потребна муниција од специфични калибри, пишува Политико. Воените сојузници од НАТО не произведуваат ваков тип муниција, додека Србија располага со големи капацитети за нејзино производство. И покрај блиските односи на Белград со Кремљ и одбивањето да воведе санкции кон Русија, Вучиќ дискретно му овозможува на Киев пристап до овие воени залихи.
Одговорот од косовските власти уследи веднаш по изјавите од Белград. Градоначалникот на Приштина, Перпарим Рама, нареди отстранување на транспарентот „Слободна Украина“, кој стоеше во центарот на градот од 2022 година. Тој изјави дека сочувството кон луѓето кои страдаат од војна останува, но нагласи дека односите мора да се базираат на меѓусебно почитување. Косовскиот министер за надворешни работи, Глаук Конјуфца, изрази жалење за ставот на Зеленски, оценувајќи дека таквата реторика ги засилува обидите на Русија да го користи Косово како преседан за сопствените територијални претензии.
По посетата, српскиот претседател Вучиќ упати закана дека може физички да го пренасочи текот на реката Ибар. Оваа најава дојде како реакција на рушењето на српски куќи од страна на косовските власти во близина на резервоарот Газивода. Евентуалното пренасочување на реката би го загрозило снабдувањето со вода за пиење во Косово, како и ладењето на најголемата термоелектрана во регионот. Односите дополнително се затегнаа по јавната расправија меѓу српскиот министер за надворешни работи Марко Ѓуриќ и албанскиот премиер Еди Рама, кој порача дека Србија живее во политички балон и не ја прифаќа реалноста за загубата на Косово.
За Вучиќ, средбата со Зеленски служи и како дипломатски штит пред Европската Унија. По критиките од Брисел за состојбата со демократските стандарди и постапувањето со антивладините протести во Србија, српскиот претседател преку јавната поддршка за Украина се обидува да го намали притисокот од европските институции. Амбасадорот на Украина во Србија, Олександр Литвиненко, изјави дека посетата била фокусирана на евроинтеграциите и регионалната стабилност, нагласувајќи дека поголемото присуство на Украина на Западниот Балкан носи подобри изгледи за мир.
