Унгарскиот суд им изрече еден месец притвор на двајца осомничени во голем корупциски скандал во кој е вмешан државниот автобуски оператор „Воланбуш“.

Унгарските медиуми објавија дека милијардерот Даниел Јелинек, основач и мнозински сопственик на Индотек груп, и Норберт Шивек, поранешен раководител на унгарскиот државен менаџер на средства, се приведени. Одлуката сè уште не е конечна, а одбраната на двајцата поднела жалби. 

Случајот е интересен и за Хрватска. „Индотек“ на Јелинек има значаен туристички бизнис на хрватското крајбрежје: преку компанијата „Ин Менаџмент Адрија“ и „Далмација Груп“ со седиште во Загреб, е поврзана со хотели, одморалишта, камп и марина во Примоштен, Јелса, Градац и Трпањ. „Индотек“, сепак, тврди дека тековната истрага не вклучува ниту една од компаниите или средствата на групацијата. 

Сомневање за огромна штета поради преплатени автобуси

Скандалот се фокусира на зделките на државните транспортни компании од 2015 до 2018 година. Националната истражна агенција на Унгарија минатата недела објави дека се сомнева дека купувањето на 608 половни автобуси предизвикало материјална штета во вредност од околу 10 милијарди форинти, или околу 27,6 милиони евра по денешен девизен курс. Истражителите тврдат дека автобусите не биле купени имајќи ги предвид економските интереси на државните транспортни компании, туку биле преплатени. 

Истрагата вклучува и купување на седиштето на еден од превозниците во Кечкемет. Полицијата се сомнева дека и за овој имот бил преплатен, при што компанијата наводно претрпела загуби од најмалку 550 милиони форинти, околу 1,5 милиони евра. 

Според полицијата, парите добиени од наводните нелегални трансакции потоа биле префрлени на други поврзани компании преку посреднички компании и фиктивни договори за кредит. Дел од нив, според сомневањата на истражителите, завршиле во проекти за недвижности, повеќе од милијарда форинти биле повлечени во готово, а бил купен и скап автомобил.

Петмина осомничени во делот од истрагата за корупција

Унгарското Централно истражно обвинителство сега наведува дека сослушало пет лица како осомничени во делот за корупција од случајот. Станува збор за сомневања за примање мито и други корупциски кривични дела поврзани со обезбедувањето транспортни услуги и набавката на автобуси за Воланбуш. 

Обвинителството побара притвор за тројцата осомничени, наведувајќи, меѓу другото, ризик од бегство и фалсификување докази. Се споменува нелегална заработка вредна стотици милиони, а во случајот на двајца осомничени, милијарди форинти. 

Окружниот суд во Централен Буда денес им изрече на двајцата мажи еден месец притвор. Властите официјално не ги објавија нивните имиња, но 24.hu, Телекс и други унгарски медиуми ги идентификуваа како Јелинек и Шивек. 

Истрагата трае со години

Случајот не е нов.

Полицијата наведува дека работите на компаниите на Волан се под истрага со години, додека дури во 2021 година судот одобри претреси поврзани со делови од случајот. Дури на 10 септември оваа година, Националното истражно биро објави дека се сомнева во осум поранешни раководители за лошо работење и перење пари. Два месеци претходно, беше формирана специјална истражна група за целосно расветлување на случајот. 

Централното истражно обвинителство одделно наведува дека спроведува истрага за корупциски кривични дела поврзани со Воланбуш од 15 мај оваа година. 

Веста дека Јелинек и Шивек се приведени првпат јавно ја објави во вторник унгарскиот премиер Петер Маѓар. Обвинителството потоа потврди голема координирана операција во која учествувале речиси 40 полицајци, но не ги објави имињата на приведените во тоа време. 

Јелинек и Шивек имаат и претходни деловни врски со кругот околу поранешниот премиер Виктор Орбан. 24.hu ги опишува како поранешни деловни партнери на зетот на Орбан, Иштван Тиборч.

Групата на Јелинек: Тој не извршил кривично дело

По судската одлука, Индотек Груп изјави дека го смета едномесечниот притвор на Јелинек за непропорционална мерка.

Компанијата тврди дека Јелинек им бил достапен на истражителите во секое време и целосно соработувал со властите, и наведува дека, според нив, тој не сторил кривично дело. Тие очекуваат истрагата да го покаже ова и дека постапката против него ќе биде отфрлена. 

Индотек, исто така, нагласува дека судската одлука не влијае на работењето на групата и дека истрагата не вклучува ниту една од компаниите или средствата на Индотек. Според јавно достапните информации досега, нема индикации дека хрватските компании или туристичките објекти на групацијата се дел од унгарската истрага.