Јадранското Море деновиве бележи температури што повеќе личат на август отколку на почеток на јули. По долготрајниот топлотен бран што ја зафати Хрватска и поширокиот регион, површинската температура на морето на делови од јадранското крајбрежје се искачи до речиси 29 степени. Највисоки вредности се мерат во подрачјето на Мљет, каде Државниот хидрометеоролошки завод на Хрватска на 4 јули измери 28,6 степени во Мало Езеро и 27,4 степени во Велико Езеро.
Високи температури се забележани и на други станици долж хрватскиот брег. Во Малинска се измерени до 26 степени, во Задар околу 26,4 степени, во Мали Лошињ до 25,6 степени, а во Сплит околу 25 степени. Овие бројки сами по себе не значат дека целиот Јадран е рекордно топол, но јасно покажуваат дека површината на морето е под силно влијание на жешкиот бран.
Според податоците на европската програма Коперник, интензивната топлина што ја погоди Западна и Централна Европа кон крајот на јуни дополнително ги загреала и околните мориња. На мапата со температурни отстапувања од 29 јуни, големи делови од европските мориња се прикажани во црвени нијанси, што означува температури над долгорочниот просек. Најголемите отстапувања, од околу 6 степени, се забележани во западниот Медитеран, особено во Лавовскиот Залив кај јужна Франција, како и во Лигурското и Тиренското Море покрај Италија.
Европската вселенска агенција објави дека Медитеранот го соборил јунскиот рекорд за површинска температура на морето. Според податоците за 29 јуни, во најзагреаните делови на Медитеранот отстапувањата достигнале и до 8 степени над просекот за периодот 1991–2020 година. Најизразено затоплување е забележано кај јужна Франција, околу Корзика, Сардинија и долж Италијанскиот Полуостров.
Иако за капачите потоплата вода може да изгледа пријатно, за морските екосистеми тоа е сериозен стрес. Кога морето останува невообичаено топло подолг период, се зголемува ризикот од цветање на морето, намалување на кислородот во водата, ширење на инвазивни видови и угинување на чувствителни домородни организми.
Јадранот е особено чувствителен затоа што е плитко и полузатворено море. Тоа значи дека побрзо реагира на атмосферски промени, топлотни бранови и долги периоди без значително разладување. Во комбинација со високите температури на воздухот и слабата циркулација на водата, површината може брзо да се загрее до вредности што порано биле типични за најтоплиот дел од летото.
Научниците со години предупредуваат дека Медитеранот е едно од најбрзо затоплувачките морски подрачја во светот. Тоа не значи само подолга сезона за пливање, туку и промена во живиот свет под површината. Во последните години сè почесто се забележуваат инвазивни видови што доаѓаат од потопли мориња, а дел од нив веќе се шират и кон Јадранот.
Глобалната слика е уште поширока. Според Коперник, површинските температури на океаните надвор од поларните региони на 21 јуни ги надминале рекордите поставени во 2023 и 2024 година. Научниците предупредуваат дека ваквите температури може да имаат последици за временските обрасци, глобалната клима и морскиот жив свет.
Океаните апсорбираат повеќе од 90 проценти од вишокот топлина во климатскиот систем, главно предизвикана од согорување фосилни горива. Затоа нивното загревање е еден од најјасните сигнали дека планетата влегува во период на сè посилни климатски екстреми.
За Јадранот, ова лето почнува со предупредување. Ако температурите на морето веќе на почетокот на јули се приближуваат до августовски вредности, следните недели ќе бидат важен тест за тоа колку долго може да трае морскиот топлотен бран и какви последици ќе остави врз екосистемите, туризмот и рибарството.
