На 12 септември 1958 година, инженерот Џек Килби од компанијата „Тексас инструментс“ им претставил на своите претпоставени парче германиум поврзано со осцилоскоп. Кога го притиснал прекинувачот, осцилоскопот покажал непрекинат синусоиден бран, доказ дека неговиот интегриран круг функционира. Тоа бил првиот работен интегриран круг, пронајдок што подоцна ќе стане темел на современата електроника.
Проблемот наречен „тиранија на бројките“
Во средината на 1958 година, Килби бил нововработен инженер во „Тексас инструментс“ и сè уште немал право на годишен одмор. Додека поголемиот дел од персоналот заминал на колективен одмор, тој останал сам во лабораторијата во Далас. Таму се обидувал да го реши проблемот познат како „тиранија на бројките“, ограничувањето на електронските кола не поради брзината на компонентите, туку поради физичката невозможност рачно да се поврзат илјадници одделни отпорници, кондензатори и транзистори, секој со сопствена жица.
Идеја запишана на 24 јули
Килби ја запишал својата идеја во лабораторискиот дневник на 24 јули 1958 година: ако сите компоненти на едно коло се направат од ист материјал и се сместат во едно парче полупроводник, тие би можеле да се поврзат така што целото коло би произлегло од едно единствено парче материјал. Првично размислувал за силициум, но во првиот целосно интегриран прототип користел германиум.
Прототип во почетокот на септември
Во почетокот на септември 1958 година, Килби изработил функционален прототип,фазно-поместувачки осцилатор. На 12 септември, пред раководството на компанијата, меѓу кои бил и Марк Шепард, го демонстрирал уредот. Кога го притиснал прекинувачот и на екранот на осцилоскопот се појавил непрекинат синусоиден бран, станало јасно дека неговата идеја функционира. Првите три осцилатори од овој тип биле завршени токму на 12 септември, а првиот осцилирал на околу 1,3 мегахерци.
Килби поднел барање за патент на 6 февруари 1959 година, под наслов „Минијатуризирани електронски кола“. Патентот, со број 3.138.743, бил одобрен на 23 јуни 1964 година. Во неговата патентна пријава биле опишани полупроводничките компоненти и нивното поврзување со златни жици.
Паралелниот пат на Роберт Нојс
Неколку месеци по првичната идеја на Килби, инженерот Роберт Нојс во компанијата „Ферчајлд семикондактор“ во Калифорнија дошол до сродна, но различна идеја. Наместо поврзување на компонентите со златни жици, Нојс развил практичен начин за изработка на интегриран круг во силициум, со метални проводници нанесени на површината на полупроводникот. Неговиот пристап бил попогоден за масовно производство.
Двајцата инженери денес се сметаат за клучни пронаоѓачи на интегрираното коло. Развојот на нивните технологии довел и до долготраен патентен спор меѓу „Тексас инструментс“ и „Ферчајлд“.
Од Студената војна до Нобеловата награда
Развојот на интегрираното коло бил поттикнат и од вселенската трка во времето на Студената војна. По лансирањето на советскиот сателит „Спутник“ во 1957 година, потребата од компактни и полесни електронски системи дополнително се зголемила. Интегрираните кола подоцна нашле примена и во ракетниот систем „Минитмен“, како и во американската вселенска програма.
Во 2000 година, Килби ја добил Нобеловата награда за физика, заедно со Жорес Алферов и Херберт Кремер, за придонесот во развојот на полупроводничките хетероструктури и интегрираното коло. Нојс, кој починал во 1990 година, не можел да ја добие наградата бидејќи Нобеловите награди не се доделуваат постхумно.
Од мал прототип до милијарди чипови
Првиот интегриран круг на Килби бил мал прототип со димензии од околу 11 на 1,6 милиметри и содржел еден транзистор, три отпорници и еден кондензатор. Денес, милијарди слични, но неспоредливо посложени интегрирани кола се вградени во речиси секој електронски уред – од компјутери и телефони до автомобили и медицински уреди. Пронајдокот на Килби го поставил темелот за минијатуризацијата и масовното производство на електрониката што го обликуваат современиот свет.
