Колку повеќе разговараме со AI, толку повеќе информации му даваме за себе. Но, различните AI апликации не собираат ни приближно исто количество податоци. Според најновата анализа на Surfshark, Meta AI е на врвот по бројот на категории податоци што ги собира меѓу анализираните AI четботови. Апликацијата наведува 33 од можни 35 категории, односно речиси 95 отсто од анализираните типови податоци.
На спротивниот крај е Pi, кој наведува само три категории: кориснички идентификатор, интеракции со производот и податоци за паѓање на апликацијата.
Важно е да се напомене дека истражувањето се темели на информациите што самите апликации ги наведуваат во Apple App Store за своите практики за приватност. Тоа не значи дека секој корисник нужно им ги дава сите наведени податоци.
Meta AI, Gemini и ChatGPT
Surfshark анализирал 12 популарни AI четботови, заедно со Meta Muse, новиот AI агент на Meta. Google Gemini наведува 24 категории податоци, една повеќе од претходната анализа, по додавањето на аудио податоците. Меѓу информациите што ги опфаќаат неговите практики се контактни податоци, корисничка содржина, историја на пребарување и прелистување, како и прецизна локација.
ChatGPT, според податоците што ги пријавува неговиот развивач, може да собира 17 од 35 категории. Тоа е значително повеќе од 10-те категории евидентирани во претходната анализа на Surfshark. Новите категории вклучуваат приближна локација, здравје и физичка активност, историја на пребарување, аудио, податоци поврзани со рекламирање и корисничка поддршка.
DeepSeek наведува 14 категории, додека Claude 13 во претходната анализа на Surfshark.
Meta Muse собира речиси исто колку Meta AI
Особено интересен е примерот со Meta Muse, AI агентот на Meta. За разлика од обичен четбот, AI агентите се дизајнирани да извршуваат задачи во име на корисникот. Тоа значи дека можат да имаат потреба од пристап до други услуги – календар, електронска пошта, апликации и финансиски алатки.
Muse наведува 31 од 35 категории податоци и се наоѓа веднаш зад Meta AI.
Surfshark исто така наведува дека Meta, според својата политика, ги користи интеракциите со Muse за тренирање на AI модели како стандардна опција, но корисниците можат да ја исклучат таа можност во поставките на апликацијата.
Што значи „собира податоци“?
Ова е можеби најважниот дел од приказната. Кога апликацијата наведува дека собира одреден тип податоци, тоа не значи автоматски дека тие податоци се користат за иста цел кај секој сервис. Surfshark ги анализира категориите што се наведени во Apple App Store, а тие можат да се однесуваат на функционирање на апликацијата, аналитика, персонализација, рекламирање или други цели.
Постојат и разлики во тоа дали податоците се поврзуваат директно со идентитетот на корисникот.
Duck.ai, на пример, наведува шест категории податоци, но според анализата ниту една од нив не е поврзана со корисникот. Microsoft Copilot е единствената анализирана апликација која наведува собирање податоци за „следење“ во смислата што ја користи Apple – поврзување на податоци за корисникот или уредот со податоци од трети страни, на пример за таргетирано рекламирање или споделување со брокери на податоци.
А што со чувствителните податоци?
Тука работите стануваат посериозни. Според Surfshark, Meta AI, Gemini и Muse наведуваат категории што можат да опфаќаат чувствителни информации, меѓу нив податоци поврзани со етничко или расно потекло, сексуална ориентација, бременост или породување, попреченост, религиозни или филозофски уверувања, синдикално членство, политички ставови, генетски и биометриски податоци.
Тоа не значи дека апликацијата автоматски знае сè од ова за секој корисник. Станува збор за категории податоци за кои во App Store е наведено дека може да се собираат.
Но токму затоа станува важно што пишуваме во AI четботите.
AI знае повеќе за нас отколку што мислиме
Ова не е првпат Surfshark да истражува колку информации можат да соберат и задржат AI четботите.
Во истражување од 2025 година, компанијата тестирала ChatGPT, Gemini, Grok, Meta AI и Perplexity со однапред подготвени разговори во кои биле внесувани лични информации. Истражувањето покажало дека четботите можат да задржат и да извлечат значителен број детали од разговорите, а кај Gemini и Meta AI во дел од тестовите било забележано и прецизно лоцирање преку IP адресата, иако локацијата не била директно наведена во разговорот.
Тоа е потсетник дека разговорот со AI не треба да се третира како приватен разговор со човек.
Колку е помоќен асистентот и колку повеќе услуги може да користи во наше име, толку поважно станува да знаеме кои податоци ги собира, за што ги користи и дали можеме да го ограничиме тој пристап. А наједноставното правило останува исто: ако информацијата не би сакале да заврши во туѓ систем, подобро е да не ја внесуваме во AI четбот.
