Ваквите промени често се објаснуваат со напорна работа, грижи или со годините. Кај дел од мажите, сепак, во приказната се вмешани и хормоните.
За оваа комбинација од раздразливост, замор и промени во расположението понекогаш се користи изразот „синдром на машка раздразливост“. Звучи како дијагноза, но не е официјална медицинска дијагноза, туку описен назив што се појавува во разговорите за машкото здравје.
Урологот Џастин Хауман од медицинскиот центар „Седарс-Синај“, во изјава за „Хафпост“, објаснува дека хормоналните промени кај мажите обично се постепени. Затоа и тегобите можат долго да останат незабележани или да се припишуваат на секојдневниот стрес.
Но популарниот израз „машка менопауза“ може да создаде погрешна слика. Британската здравствена служба НХС нагласува дека кај мажите нема нагол пад на тестостеронот споредлив со хормоналните промени при женската менопауза. Нивото обично се намалува постепено со возраста, а тоа само по себе не значи дека секој маж ќе развие симптоми или дека му е потребна терапија.
Промените можат да се забележат и надвор од расположението. Намалена сексуална желба, послаба мускулна сила, тешкотии со концентрацијата и постојан недостиг од енергија се меѓу тегобите што заслужуваат внимание. Сепак, ниту една од нив сама по себе не докажува недостиг од тестостерон.
Токму тука лесно се прави грешка: сè да се објасни со еден хормон. Недоволното спиење, депресијата, анксиозноста, алкохолот и проблемите на работа или во врската можат да предизвикаат слични тешкотии. Причините понекогаш се преклопуваат, па процената треба да ја опфати целата здравствена состојба.
Психологот Џејмс Дејвис, еден од соговорниците на „Хафпост“, укажува и на нешто за кое поретко се зборува: како мажот ги доживува промените во сопственото тело. Помалата издржливост или послабата сексуална желба можат да ја разнишаат самодовербата. Ако на тоа се надоврзат финансиски грижи, осаменост или напнатост во партнерскиот однос, незадоволството може дополнително да се зголеми.
Затоа, долготрајните промени не треба да завршат со објаснувањето „таков му е карактерот“. Разговорот со лекар може да помогне да се утврди дали станува збор за хормонален проблем, нарушен сон, психичка тешкотија или друга причина.
И проверката на тестостеронот има свои правила. Според Ендокринолошкото здружение, дијагнозата на негов недостиг се поставува кога има соодветни симптоми и постојано ниски вредности, потврдени со најмалку две одделни утрински мерења. Еден резултат или само чувството на замор не се доволни.
Терапијата со тестостерон, пак, не е универзално решение за нервоза или стареење. Таа се разгледува по потврдена дијагноза, со лекарска процена на користа и ризиците и со следење на состојбата.
Во секојдневието, отворениот разговор со партнерот може да биде добар почеток. Полесно е да се побара помош кога промените можат да се именуваат без потсмев или срам. Разбирањето, сепак, не значи прифаќање навреди, заплашување или насилство: хормоните не се оправдување за такво однесување.
Мажот што подолго време се чувствува исцрпено, раздразливо или безволно не мора да се помири со тоа како со неизбежен дел од годините. Важно е да се открие причината, за помошта да одговара на вистинскиот проблем.