Денешниот фашизам извира од демократиите како одмазда за изгубените привилегии

Германската теоретичарка Ева фон Редекер предупредува дека крајната десница ја претвора одбраната на сопствениот статус во институционализирано насилство и порив за казна.

Фашизмот не претставува само историска реликвија што се препознава низ споредби со минатото, туку политички облик кој извира директно од кризата на современите либерални демократии. Ова го истакнува германската филозофка Ева фон Редекер, посочувајќи дека крајнодесничарските движења денес функционираат како сурова одбрана на замислена надмоќ. Кога губењето на општествените привилегии се доживува како одземање на лична сопственост, незадоволството брзо се канализира кон најранливите слоеви во општеството.

Фон Редекер, авторка на книгата „Тој порив за суровост“ (Dieser Drang nach Härte), го дефинира современиот фашизам како ликвидациска одбрана на таканаречена фантомска сопственост. Според нејзината анализа, историските привилегии како што се патријархатот или белата супремација со векови биле третирани како стекнато право. Кога процесите на општествена еманципација ги нарушуваат тие позиции, оние што претходно доминирале тоа го доживуваат како физичка загуба.

Фото: © Sophia Brandt

Повикувањето на сопственички права од страна на десницата не нуди решенија за реалната економска несигурност на граѓаните, но им враќа илузорен баланс и чувство на контрола. Додека класичниот авторитаризам ветува заштита на хиерархиите одозгора, а десниот популизам формално се мобилизира против центрите на моќ, фашизмот се издвојува преку агресивното насочување на гневот исклучиво кон обесправените.

Германската филозофка отвора критички осврт и кон домашната политичка сцена во Берлин. Таа посочува дека додека расте популарноста на политичките сили кои отворено заговараат масовни депортации, значаен дел од германскиот естаблишмент троши политичка енергија на морален прогон кон левите и антивоените гласови.

Во такви околности, културата на сеќавање лесно се претвора во инструмент за бегство од сегашната материјална одговорност. Десничарските структури преземаат методи на јавен притисок, истовремено проектирајќи ги сопствените насилни импулси врз политичките противници. Наместо суштинска осуда на злосторствата и преиспитување на германскиот извоз на оружје, јавната дебата често заглавува во семантички спорови за дефиниции.


Борбата против растот на реакционерните сили не може да се сведе само на празни трибински дебати или меѓусебни дуели на поединци. Фон Редекер оценува дека граѓанскиот бунт против корумпираните елити и економското занемарување е легитимен одговор, но нагласува дека целта на еманципацијата мора да биде институционално задоволување на основните потреби на сите луѓе.

е-Трн да боцка во твојот инбокс