Смртта на девојка во Богданци повторно го отвора прашањето за спречувањето на фемицидите во Македонија. Две тела биле пронајдени вечерта на 3 ноември, едното во опожарен автомобил, другото во негова близина. Обвинителството соопшти дека првичните индиции упатуваат на убиство и самоубиство и потврди дека против починатиот 21-годишник претходно имало пријава за загрозување на сигурноста.

Девојката имала 17 години и претходно пријавила насилство од момчето. Причините за смртта и точниот тек на настаните треба да се утврдат со обдукцијата и другите истражни дејствија.

Дека претходно се случило насилство од ист насилник сведочи и билтен на МВР од почетокот на месец октомври.

„На 01.10.2026 во 01:30 часот од страна на Џ.К.(46) во Гевгелија е пријавено дека на 30.09.2026 околу 21:00 часот по претходна вербална расправија помеѓу неговата 17-годишна ќерка и В.Г.(21) кои биле во љубовна врска, во семејната куќа на В.Г. во Богданци, физички ја нападнал неговата малолетна ќерка и и биле упатувани закани по живот, доколку си замине од куќата, при што В.Г. и го оштетил мобилниот телефон со цел да не може да повика полиција. Во даден момент малолетничката успеала преку прозорецот да се оддалечи од куќата, при што и била пружена помош од случајни минувачи кои повикале полиција и истата била пренесена во Итна медицинска помош при ЈЗУ Општа болница Гевгелија“ стои во полицискиот билтен од втори октомври.

По ова, била поднесена пријава, по која, според Обвинителството, веднаш почнало постапување. Во одделна граѓанска постапка биле определени и мерки за заштита од семејно насилство.

Тоа бара одговор на прашања што одат подалеку од утврдувањето на непосредните околности на смртта: каков ризик бил проценет, кои мерки биле изречени, кој го следел нивното спроведување и дали имало нови закани по пријавувањето? Засега нема јавно објавена целосна хронологија што би овозможила да се утврди дали и каде имало пропусти.

Фемицидите во Македонија низ случаи од 2026 година

Богданци доаѓа по низа случаи што годинава ги насочија јавноста и институциите кон родово базираните убиства. Нивните околности се различни, но сите ја нагласуваат потребата од навремено препознавање на опасноста.

Старо Нагоричане, јануари и февруари. Во истрагата против Трајче Бојковски биле опфатени четири убиства на жени и два обида за убиство, извршени во различни периоди. Дел од убиствата биле од 2025 година, а дел од почетокот на 2026. Обвинителот Љубомир Лапе случајот го опиша како сериски убиства со елементи на фемицид. Во октомври Основниот суд во Куманово му изрече доживотен затвор.

Овој предмет е важен и затоа што покажува дека фемицидот не е ограничен само на партнерски односи. Во поширокото разбирање на родово базираните убиства се разгледуваат и нападите врз жени надвор од семејството, вклучително и врз повозрасни жени.

Битола, 14 мај. Во населбата Баир беше убиена 31-годишна жена. Полицијата го приведе нејзиниот 33-годишен сопруг, осомничен за нападот, со кого таа во тој период не живеела заедно. Граѓанските организации го означија убиството како фемицид и побараа проверка дали институциите претходно имале пријави или сознанија за насилство. Сакам Да Кажам

Летевци, 25 јуни. Скопското обвинителство отвори истрага против 51-годишник осомничен дека ја убил сопругата при семејно насилство. Според обвинителството, по убиството го прикривал телото, а потоа ја пријавил жената како исчезната. Во барањето за притвор биле наведени и сомневања за претходно планирање и обид за создавање алиби.

Пријавата е почеток на заштитата

По убиството во Битола, Националната мрежа против насилство врз жените, Платформата за родова еднаквост и Мрежата за заштита од дискриминација предупредија на слаба проценка на ризикот, бавни реакции и недоволна координација.

Организациите побараа проверка на претходните пријави во секој случај, одговорност кога ќе се утврдат пропусти и повеќе ресурси за специјализирани сервиси, полицијата и центрите за социјална работа.

Во Богданци, потврдата дека имало и пријава и заштитни мерки ја прави таа проверка особено важна. Формално започната постапка сама по себе не го дава одговорот дали лицето изложено на насилство било безбедно.

Што треба да покаже истрагата?

Фемицид е родово базирано убиство на жена или девојче. Претходното насилство, заканите и контролата се важни за разбирање на контекстот, но конкретните околности мора да се утврдат со докази.

За случајот кај Богданци, Обвинителството нареди обдукција и обезбеди снимки од видеонадзор. Конечните наоди допрва треба да ја утврдат причината за смртта и одговорноста.

Паралелно со тоа, јавноста има потреба од јасен одговор што се случувало меѓу пријавата на 16 октомври и пронаоѓањето на телата на 3 ноември. Токму таа хронологија треба да покаже дали заштитните механизми биле применети соодветно и што мора да се промени за да се спречи следен смртен исход.