Европската унија ја предупреди Србија дека јавните комеморации за осудениот воен злосторник Ратко Младиќ би можеле да го загрозат нејзиниот европски пат. Предупредувањето од Брисел доаѓа пред погребот на поранешниот командант на војската на Република Српска, познат и по прекарот „крвопиецот од Босна“, пишува Политико .
Младиќ почина минатата недела во притвор во Хаг, каде што отслужуваше доживотна казна затвор за злосторства против човештвото. Неговиот ковчег, обвиткан со српското знаме, вчера беше префрлен во Белград со владин авион. Неговиот погреб е закажан за понеделник, по комеморацијата во Домот на Армијата, на која се очекува да присуствуваат илјадници луѓе.
Критика кон Европската Унија
Комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос, изјави дека јавното величење на Младиќ е некомпатибилно со кандидатурата на Србија за членство. „Глорификацијата на воените злосторници нема место. Тоа директно е во спротивност со основните европски вредности и нема место за тоа ниту во земјите-членки ниту во земјите-кандидатки“, рече Кос.
„Многу внимателно ја следиме ситуацијата, ќе видиме што ќе се случи во наредните денови и ги следиме потезите на српската влада“, додаде таа. „Србија секако има место во ЕУ, но Унијата не бара само спроведување на реформи. Стратешките сојузи и координацијата во областа на заедничката безбедност и надворешната политика стануваат сè поважни.“
Српски владин претставник, кој сакаше да остане анонимен, тврди дека државата не е директно вклучена во организирањето на комеморацијата. „Комеморацијата не ја организира Министерството за одбрана или Генералштабот на српската армија, туку Здружението на пензионирани генерали“, рече тој.
Ставот на Белград
Тој, исто така, потврди дека Младиќ нема да биде погребан во Алејата на великаните или во Алејата на заслужните граѓани. Војската на Република Српска под команда на Младиќ го држеше Сараево под опсада речиси четири години. Граѓаните беа отсечени од снабдување, а снајперистите од позициите околу градот убија илјадници цивили.
Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија го прогласи Младиќ за одговорен за масакрот на повеќе од 8.000 Бошњаци во Сребреница и за злосторствата извршени од неговите трупи низ цела Босна и Херцеговина.
Младиќ беше уапсен во 2011 година по речиси една деценија во бегство. Апсењето се случи само неколку месеци пред Србија да добие статус на кандидат за членство во ЕУ, што ѝ даде пристап до значителна финансиска и административна поддршка. Одлуката да биде екстрадиран во Хаг предизвика контроверзии во Србија, а анкетите во тоа време покажуваа дека околу 40 проценти од граѓаните го сметале за херој.
Почит кон Младиќ
По смртта на Младиќ, му беа оддадени почести во градовите со мнозинско српско население во Босна и Херцеговина. Водачот на босанските Срби, Милорад Додик, рече: „Српскиот народ го почитуваше Младиќ. Како командант, тој застана во одбрана на Србите“.
Ирскиот министер за Европа, Томас Бирн, кој претседава со состанокот на земјите-кандидатки за ЕУ во Даблин во петок, ја нарече ситуацијата неприфатлива. „Иако всушност не станува збор за државен погреб, многу е веројатно дека високи владини претставници ќе му оддаваат почит на овој човек, што е неприфатливо“, рече тој. „Време е да го оставиме минатото зад нас и да продолжиме да работиме на помирување во регионот.“
Верувам дека овие настани продолжуваат да им предизвикуваат болка на луѓето, особено во регионот, но и во некои земји-членки на Европската Унија“, рече Бирн. Младиќ ќе биде погребан во понеделник на гробиштата Топчидер во Белград.
