Светот мора да се подготви за скорешното враќање на Ел Нињо и за засилените временски екстреми што ги носи овој феномен, предупредија Обединетите нации.
Моќниот природен временски образец, кој ги зголемува глобалните температури и ги влошува врнежите во одредени региони, има 80 отсто шанси да се формира пред септември и 90 отсто шанси да трае до ноември, соопшти Светската метеоролошка организација во вторникот.
Според организацијата, повеќето модели предвидуваат враќање на цикличниот океанско-атмосферски феномен со „најмалку умерена“ јачина, а можно е да биде и силен. Научниците претходно предупредија дека ова може да биде најсилниот Ел Нињо во овој век.
Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, рече дека светот „мора да го третира ова како итно климатско предупредување“.
„Условите на Ел Нињо ќе долеат масло на огнот во свет што веќе се загрева“, рече тој. „Последиците ќе бидат уште посилни, ќе се шират подалеку и ќе ги преминуваат границите со разорна брзина.“
Најновиот Ел Нињо, кој се случи во 2023 и 2024 година, беше еден од петте најсилни досега регистрирани и придонесе 2024 година да биде екстремно жешка година, во која беа соборени глобалните температурни рекорди.
Светската метеоролошка организација соопшти дека невообичаено високи температури се очекуваат во речиси сите делови на планетата во следните три месеци и предупреди на зголемена веројатност за екстремни дождови и суши.
Иако секој Ел Нињо е различен, научниците најчесто го поврзуваат овој феномен со пообилни врнежи во делови од Јужна Америка, јужниот дел на САД, Рогот на Африка и Централна Азија. Посуви услови обично ги погодуваат Централна Америка, северниот дел на Јужна Америка, Карибите, Австралија, Индонезија и делови од Јужна Азија.
Топлите води може да ги засилат и ураганите во централниот и источниот дел на Тихиот Океан, но истовремено да го попречат нивното формирање во атлантскиот басен.
Овие наоди доаѓаат во момент кога Западна Европа излегува од невообичаено жежок мај, во кој беа соборени температурни рекорди за овој месец во Велика Британија и Ирска. Минатата недела, Светската метеоролошка организација и британската Метеоролошка служба предупредија дека речиси е сигурно оти светот ќе има рекордно жешка година до крајот на деценијата, а очекуваното враќање на Ел Нињо може да предизвика тоа да се случи уште во 2027 година.
Герет Редмонд-Кинг од британскиот тинк-тенк Energy & Climate Intelligence Unit изјави дека најновите наоди се „лоша вест“ за снабдувањето со храна, кое веќе е под притисок поради климатските нарушувања и ограничувањата во протокот на ѓубрива поврзани со војната со Иран.
„Хаосот што Ел Нињо ќе го предизвика, бидејќи веројатно ќе донесе уште една најжешка година во 2027 година, ќе биде разорен за многу земјоделци и прашање на живот или смрт за премногу луѓе“, рече тој.
Условите на Ел Нињо се јавуваат на секои неколку години и траат околу девет до 12 месеци.
Во тие години, ветровите што ги туркаат топлите води кон запад ослабуваат или ја менуваат насоката, овозможувајќи површинските води во тој дел од Тихиот Океан да се загреат.
Светската метеоролошка организација соопшти дека температурите на морската површина во делови од Пацификот, кои научниците ги користат како референтна точка, кон крајот на април и средината на мај се приближувале до праговите за Ел Нињо, поттикнати од невообичаено топли подповршински услови. Организацијата додаде дека и атмосферската компонента на Ел Нињо е во согласност со неговиот развој.
Организацијата го отфрли терминот „супер Ел Нињо“, кој некои научници го користеа во последните месеци во очекување на особено силен настан, бидејќи тој не е дел од официјалниот систем на класификација.
Гутереш рече дека „единствениот ефикасен одговор е климатска акција еднаква на кризата: прекин на зависноста од фосилни горива, забрзување на преминот кон обновливи извори на енергија, заштита на најранливите и обезбедување системи за рано предупредување за сите“.
Извор: The Guardian
