Во градот Порто, на северот на Португалија, е откриена нова врста отровен пајак – чилеански пајак самец, со научно име Loxosceles laeta.
Ова е прв регистриран случај на оваа врста на Пиринејскиот Полуостров, но истражувачите нагласуваат дека ризикот за јавноста е низок поради неговото повлечено однесување, пишува „Еуроњуз“.
„Мала е веројатноста луѓето да наидат на него“
Ентомологот Жозе Мануел Гросо-Силва од Природонаучниот музеј и Музејот на науки при Универзитетот во Порто, кој е еден од истражувачите зад откритието, вели дека нема причина за паника.
„Мала е веројатноста дека луѓето ќе наидат на оваа врста или дека ќе бидат каснати“, изјави тој.
Во студијата, биолозите Франциско Жил и Жозе Мануел Гросо-Силва објаснуваат дека станува збор за срамежлива врста која ретко каснува.
Сепак, нејзиното каснување може да предизвика сериозни оштетувања на кожата и некротични кожни лезии.
Како се појавил во Порто?
Чилеанскиот пајак самец е автохтона врста на западниот дел на Јужна Америка, а најчесто се среќава во земји како Бразил и Аргентина.
Се претпоставува дека надвор од своето природно живеалиште се проширил преку меѓународната трговија со стоки.
Првиот примерок бил случајно пронајден на 10 септември 2025 година, кога мажјак бил забележан на ѕид во Порто.
Вториот примерок бил пронајден на 10 јануари годинава, мртов во леплива замка која не била поставена специјално за него.
Лесно може да се замени со медитеранскиот пајак самец
Иако ова откритие е ново, во Португалија веќе со децении живее друг отровен пајак од истото семејство – медитеранскиот пајак самец (Loxosceles rufescens), кој е широко распространет во Европа.
Според Гросо-Силва, сè уште не е познато дали новооткриената врста е ограничена само на Порто или веќе е пошироко распространета.
Бидејќи чилеанскиот пајак самец лесно може да се замени со медитеранскиот, можно е некои фотографии досега погрешно да биле означувани како другата врста.
Двата пајаци се многу слични по изглед. Имаат еднолична кафеава боја, активни се претежно ноќе и не градат класични мрежи за фаќање инсекти на растенија.
Нивните мрежи најчесто се наоѓаат на ѕидови, во агли и на скриени, потемни места.
Каснувањето може да предизвика некроза
Последиците од каснување од чилеанскиот пајак самец можат да варираат од благи до тешки, а во светот се забележани и ретки смртни случаи.
Сепак, научниците нагласуваат дека ризикот е мал и дека не треба да се создава паника.
Во Португалија во 2023 година бил регистриран случај на локсосцелизам, синдром предизвикан од отров на пајак, по каснување од медитерански пајак самец.
Станувало збор за 48-годишна жена која била касната во пределот на тилот додека била во градски парк. По каснувањето се појавиле оток, главоболка, малаксаност, температура и некроза на местото на каснувањето.
Пациентката била отпуштена од болница по 16 дена, без трајни последици.
Егзотичните врсти сè почесто се појавуваат во Европа
Во Португалија денес се регистрирани повеќе од 300 врсти инсекти од различни делови на светот, а многу од нив пристигнале преку зголемениот транспорт на стоки.
Истражувачите предупредуваат дека урбаниот развој, промените во природните живеалишта, монокултурите и глобалното затоплување можат да придонесат за ширење на нови и егзотични врсти.
Чилеанскиот пајак самец претходно бил регистриран во Европа во 1972 година, во зграда на Универзитетот во Хелсинки во Финска, а во 2025 година бил пронајден и во подрум на Универзитетот „Еберхард Карл“ во Тибинген, Германија.
Научниците велат дека допрва ќе се следи како ќе се развива ситуацијата на Пиринејскиот Полуостров.