Речиси половина од сите потрошувачки расходи на домаќинствата во Европската Унија – 46 отсто – се трошат на три основни категории: храна и безалкохолни пијалаци, домување со вода и енергија и транспорт, покажуваат најновите податоци на Евростат за јануари 2026 година.
Овие категории имаат особено големо влијание врз семејните буџети бидејќи токму кај нив во последните години е забележано значително зголемување на цените.
На што најмногу трошат европските домаќинства?
Трите најголеми категории во структурата на потрошувачката се поврзани со секојдневните и најнеопходните трошоци, храната, домот и енергијата, како и транспортот. Нивниот заеднички удел од 46 отсто покажува колку голем дел од расположливиот буџет оди на основните потреби, наместо на рекреација, култура или други услуги.
Истовремено, промените во цените на овие производи и услуги директно се одразуваат и врз вкупната инфлација и врз куповната моќ на домаќинствата.
Рекреацијата, спортот и културата добиле поголем удел
Во споредба со јануари 2025 година, најголемо зголемување на уделот во вкупната потрошувачка е регистрирано кај рекреацијата, спортот и културата. Уделот на оваа категорија пораснал за 1,2 процентни поени. Зголемување има и кај рестораните и услугите за сместување, чиј удел во потрошувачката е поголем за 0,3 процентни поени.
Кај образованието е регистриран раст од 0,1 процентен поен.
Транспортот има помал удел
Од друга страна, транспортот е категоријата кај која е забележан најголем пад на уделот во вкупната потрошувачка. Во јануари 2026 година неговиот удел бил понизок за 0,4 процентни поени во споредба со истиот месец претходната година. Помал удел, за 0,3 процентни поени, имале и расходите за информации и комуникации.
Што кажуваат бројките за животниот стандард?
Структурата на потрошувачката е еден од показателите за тоа како се менуваат навиките и финансиските приоритети на домаќинствата. Кога поголем дел од приходите се троши на основни потреби како храна, домување и енергија, за останатите категории останува помал простор во семејниот буџет.
Токму затоа движењето на цените на храната, енергијата, домувањето и транспортот има особено значење за секојдневниот живот на европските граѓани.