Новиот економски модел на компанијата Anthropic, која стои зад системот Claude, прикажува три можни сценарија за влијанието на вештачката интелигенција врз економскиот раст, платите и вработеноста во САД.
Важно е дека резултатите не се прогноза за она што сигурно ќе се случи. Тие покажуваат што би можело да следува под различни претпоставки за развојот, продуктивноста и брзината на прифаќање на технологијата.
Три можни економии во 2030 година
Во умереното сценарио, вештачката интелигенција до 2030 година се користи за околу 4% од задачите во економијата. Бруто-домашниот производ е 1,6% поголем отколку што би бил без оваа технологија, додека влијанието врз вработеноста останува мало.
Според второто, позначајно сценарио, ВИ извршува околу 12% од економските задачи. Американскиот БДП е 8,3% поголем во споредба со сценарио без ВИ, а невработеноста се зголемува поумерено, на околу 4,6%.
Најголемата промена доаѓа со екстремното сценарио. Во него, вештачката интелигенција е попродуктивна од луѓето во најголем дел од задачите што бараат знаење и може самостојно да извршува речиси една третина од работата во економијата.
Годишниот економски раст во такви услови би достигнал околу 15%, а американската економија би се удвојувала приближно на секои четири и пол години. До 2030 година БДП би бил 32,4% поголем отколку без влијанието на ВИ.
Брз раст, но невработеност од 11,9%
Истото сценарио покажува дека вкупната невработеност би можела да достигне 11,9%, ниво повисоко од она што обично се забележува во рецесија.
Најпогодени би биле таканаречените работници на знаење, односно луѓето чија работа се заснова врз обработка на информации, стручност, пишување, анализа или програмирање. Кај оваа група невработеноста би можела да достигне 17,9%.
Меѓу професиите изложени на промени се програмерите, вработените во корисничка поддршка и дел од административните работници. Моделот предвидува дека некои од нив ќе мора да се преквалификуваат за професии што потешко се автоматизираат, како медицинска нега, електричарски и други практични занимања.
Промената на професијата, сепак, не е едноставна. Работниците треба да стекнат нови вештини, а пронаоѓањето работа во целосно нова област може да трае подолго. Anthropic предупредува дека брзата автоматизација може да остави дел од погодените работници невработени подолг период.
Поголем дел од богатството оди кај капиталот
Моделот покажува и дека економскиот раст не мора автоматски да значи подобри приходи за работниците.
Во екстремното сценарио, уделот на трудот во вкупниот национален доход се намалува од околу 60% на 45%. Тоа значи дека поголем дел од новосоздаденото богатство би завршил кај сопствениците на капиталот, технологијата и компаниите, а помал дел кај вработените.
Иако економијата би била речиси една третина поголема, вкупната сума исплатена преку плати би останала приближно на нивото што би се постигнало и без вештачка интелигенција.
Истражувањето на Anthropic спроведено меѓу 10.980 жители на САД покажало дека очекувањата на типичниот испитаник се најблиску до средното сценарио. Според тие претпоставки, БДП во 2030 година би бил околу 10% поголем, а невработеноста би се движела околу 5%.
Моделот не ги опфаќа сите можни последици
Anthropic нагласува дека моделот е поедноставена слика на сложена економска реалност. Во него не се вклучени можните одговори на владите, идни рецесии, потреси на финансиските пазари, пад на потрошувачката поради губење работни места или катастрофални ризици од напредните системи.
Не е опфатено ниту можното ширење на автоматизацијата кон физичката работа преку роботиката.
Компанијата смета дека ваквите сценарија можат да им помогнат на владите и истражувачите навреме да размислуваат за преквалификација, поддршка на приходите и механизми преку кои придобивките од ВИ би биле пошироко распределени.
