Удар врз муслиманските жени во Франција: Дали новата забрана ќе ја зголеми дискриминацијата?

Предлогот на француската десница за забрана на исламските марами на јавни места ги прекршува верските слободи и меѓународното право. Експертите предупредуваат дека носењето марама не е показател за исламистичка идеологија и дека ваквиот закон директно го загрозува владеењето на правото.

Француската партија од екстремната десница „Национално собрание“ предводена од Марин Ле Пен повторно го актуализираше предлогот за забрана на носење исламски марами на сите јавни места доколку победи на претседателските избори. Како главно оправдување тие ја наведуваат борбата против исламизмот.

Оваа идеја за ограничување на слободата на муслиманските жени да носат верски симболи по свој избор следи по низа претходни ограничувања, како забраните за хиџаб во училиштата, покривање на лицето на јавни места, носење буркини на плажите и забраната за традиционалните фустани „абаја“. Меѓутоа, научните истражувања не го поддржуваат ставот дека носењето марама само по себе е показател за исламистичка идеологија, а ваквиот предлог отвора сериозни прашања за правната основа и зачувувањето на владеењето на правото.

За разлика од претходните законски иницијативи, оваа забрана не може да се оправда со францускиот принцип на секуларизам. Уставниот принцип на секуларизмот во Франција бара почитување на сите верувања, еднаквост на сите граѓани без разлика на религијата и слобода за јавно практикување на верата. Тој исто така подразбира верска неутралност исклучиво за државата и нејзините службеници, но не бара од граѓаните да бидат верски неутрални на улица. Поради тоа, десницата го промени својот фокус и се обидува да ја оправда забраната преку изедначување на марамата со политичка идеологија и исламизам.

Сепак, достапните социолошки податоци и истражувања меѓу муслиманските жени во Франција покажуваат дека носењето марама има најразлични значења, од верска пракса и потврда на идентитетот, па сè до форма на лична еманципација. Оваа пракса варира во зависност од генерацијата, потеклото и социјалната средина, што значи дека не може да се сведе на единствена политичка цел. Од правен аспект, ограничувањето на една фундаментална слобода не може да се заснова врз општа претпоставка дека секој што практикува одредено верско однесување претставува политичка закана.

Во отсуство на убедливи докази за политичка закана, ваквата забрана е во директна спротивност со Член 9 од Европската конвенција за човекови права, кој ја штити слободата на мислата, совеста и религијата. Иако Европскиот суд за човекови права прифатил одредени ограничувања во специфични институционални средини како училиштата или работното место, тоа не значи дека какво било изразување на религијата може целосно да се забрани во јавниот простор. Дополнително, предлогот ги крши и членовите 18 и 26 од Меѓународниот пакт за граѓански и политички права на ОН, кои ги гарантираат слободата на совеста и принципот на еднаквост, додека Комитетот за човекови права на ОН веќе изрази загриженост за дискриминаторскиот ефект на ваквите мерки врз муслиманските жени.

Овој предлог ги надминува рамките на дебатата за верските симболи и го осветлува односот на екстремната десница кон фундаменталните човекови права. Во држава со владеење на правото, политичката волја не е доволна за да ги занемари правните механизми гарантирани со Уставот и меѓународните конвенции, а секоја влада што ги игнорира правните ограничувања преминува кон арбитрарна и самоволна власт.

е-Трн да боцка во твојот инбокс