Трамп подготвува нова операција против Иран

Вашингтон разгледува можност за нова голема воена операција против Иран, а американскиот претседател Доналд Трамп лично ги разгледал плановите што му ги претставил командантот на американските сили на Блискиот Исток, адмирал Бред Купер.
Ирански патролен чамец со вооружени припадници на поморските сили плови покрај нафтен танкер „Stena Impero“ во водите на Персискиот Залив.
Ирански патролен чамец покрај нафтениот танкер „Stena Impero“ во Персискиот Залив, јули 2019 година. Архивска фотографија. Фото: EPA.

Според „Волстрит журнал“, американското воено раководство подготвува повеќе сценарија, вклучително и можност за продолжување на борбените операции по конгресните избори на 3 ноември.

Иако воените подготовки се интензивираат, засега нема потврда дека Трамп донел конечна одлука за нов напад. Вашингтон истовремено води дипломатски разговори преку посредници, обидувајќи се да постигне договор со Техеран.

Необичен состанок во Белата куќа

Адмиралот Бред Купер, командант на американската Централна команда (CENTCOM), во четвртокот се состанал со Трамп во Белата куќа, каде што ги претставил воените опции за Иран.

На состанокот, според американските медиуми, присуствувале и министерот за одбрана Пит Хегсет, началникот на Здружениот генералштаб Ден Кејн и други високи претставници на администрацијата.

Посетата на Купер се смета за невообичаена бидејќи регионалните воени команданти ретко лично го информираат американскиот претседател за оперативните планови.

Според „Волстрит журнал“, американските власти во изминатите недели ги зајакнале противвоздушната одбрана и воените капацитети на Блискиот Исток, истовремено прераспоредувајќи дел од персоналот од базите што би можеле да бидат изложени на иранска одмазда.

Трамп поставил конкретно прашање: Дали поморската блокада дава резултати?

Нови детали за состанокот објави „Аксиос“, повикувајќи се на двајца американски функционери.

Според нив, Трамп лично побарал од адмиралот Купер проценка за ефикасноста на американската поморска блокада на Иран.

Разговорите го опфатиле и обезбедувањето премин на танкерите со нафта низ Ормускиот Теснец, една од најважните поморски рути за светскиот енергетски пазар.

Купер, според извештајот, го информирал претседателот и за ефектите од економскиот притисок врз Техеран, кој американските воени структури го спроведуваат во координација со Министерството за финансии.

Овој дел од разговорите е особено важен бидејќи евентуалната нова воена ескалација може да има последици што ќе ги надминат границите на Блискиот Исток.

Секое сериозно нарушување на пловидбата низ Ормускиот Теснец може да влијае врз снабдувањето со нафта и врз цените на енергенсите на светските пазари.

По 3 ноември можни нови напади?

Според „Волстрит журнал“, американската администрација предупредила неколку држави од Персискиот Залив да се подготват за можноста од нови американски напади и ирански противудари.

Воените опции се разгледуваат во периодот пред конгресните избори во САД, закажани за 3 ноември.

Извори запознаени со разговорите наведуваат дека Вашингтон разгледува можност за кратка, интензивна воена кампања по изборите, доколку дипломатските напори не дадат резултат.

Меѓу можните цели што се споменуваат во медиумските извештаи се ирански воени објекти и делови од нуклеарната инфраструктура.

Сепак, разгледувањето воени сценарија не значи дека е одобрен напад, ниту дека 3 ноември е утврден како датум за започнување операција.

Дипломатијата продолжува: Катар посредува меѓу Вашингтон и Техеран

Паралелно со воените подготовки, американската администрација се обидува да ги обнови преговорите со Иран.

Според „Аксиос“, регионални посредници предводени од Катар работат на можен договор што би спречил нова голема ескалација.

Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, според медиумските информации, испратил порака до иранскиот функционер Мохсен Резаи, со предлог за обновување на разговорите.

Трамп, меѓутоа, јавно изјави дека контактот бил поврзан со медицинска помош за Иран, а не со обновување на мировните преговори.

Оваа разлика меѓу медиумските информации и официјалното објаснување на Белата куќа покажува колку е неизвесен дипломатскиот процес.

Иранските власти бараат укинување на американската поморска блокада, олеснување на санкциите и обновување на извозот на нафта, додека Вашингтон инсистира во евентуалниот договор да биде опфатена и иранската нуклеарна програма.

Американски дипломат: Можен е договор за намалување на тензиите

И покрај воените предупредувања, американскиот амбасадор во Турција, Том Барак, во изјава за CNN изразил оптимизам дека Вашингтон и Техеран се блиску до договор за смирување на ситуацијата.

Според него, поверојатен прв чекор е ограничен договор за намалување на тензиите, наместо сеопфатно решавање на сите спорни прашања.

Ова укажува дека администрацијата на Трамп во моментов дејствува на две паралелни линии: го одржува воениот притисок, но истовремено ја остава отворена можноста за дипломатски исход.

Новата ескалација може да ја погоди и европската економија

Последиците од евентуална нова американска операција против Иран би можеле да бидат почувствувани и надвор од регионот.

Ормускиот Теснец има големо значење за светското снабдување со енергенси. Зголемената опасност за танкерите, поскапото осигурување и евентуалните прекини во транспортот можат да создадат дополнителен притисок врз цените на нафтата.

За европските економии, вклучително и македонската, таквите движења се важни бидејќи влијаат врз цените на горивата, транспортните трошоци и инфлациските очекувања.

Но обемот на евентуалните последици ќе зависи од тоа дали ќе дојде до нови напади, колку ќе траат и дали ќе биде нарушен транспортот на енергенси.

Засега, американскиот воен врв ги претставил опциите, а политичката одлука останува во рацете на Трамп.


Прашањето е дали Вашингтон ќе ја искористи воената подготвеност како средство за притисок во преговорите или ќе одлучи повторно да ја засили воената кампања против Иран.

е-Трн да боцка во твојот инбокс