Огромна нафтена дамка се шири долж брегот на Оман, откако од насуканиот танкер „Каролин Безенги“ почнала да истекува сурова нафта. Сателитските снимки покажуваат дека загадувањето веќе зафаќа околу 150 квадратни километри, а нафтата стигнала и до бреговите на островот Киблија.
Еколошките организации предупредуваат дека инцидентот може да прерасне во сериозна катастрофа во еден од најчувствителните морски екосистеми во Арапското Море. Оманските власти соопштија дека преземаат мерки за ограничување на штетата, но обемот на излевањето продолжува да расте.
За една недела дамката пораснала повеќекратно
Според анализата на сателитските снимки што ја објави „Гринпис Германија“, загадената површина пораснала од околу 20 на приближно 150 квадратни километри за само една недела.
Нафтениот слој се протега приближно 90 километри кон североисток – речиси двојно повеќе отколку на претходните снимки. На јужниот и западниот брег на островот Киблија веќе се забележани дебели црни наслаги од сурова нафта.
Експертите велат дека дел од дамката е тенок површински слој што може да испари или да се разгради под влијание на временските услови. Но потемната боја забележана во последните денови укажува дека од бродот можеби почнала да истекува погуста нафта.
Тоа може да значи дека е пробиен еден од резервоарите или дека конструкцијата на танкерот дополнително попушта под дејство на силните бранови и ветрови.
Танкерот превезувал повеќе од 800.000 барели нафта
„Каролин Безенги“ е танкер од класата „Суезмакс“, долг 274 метри, кој плови под знамето на Камерун. Се проценува дека превезувал повеќе од 800.000 барели сурова нафта.
Податоците за движењето на бродот покажуваат дека пред последното патување се наоѓал во руското црноморско пристаниште Новоросијск, каде што натоварил руска нафта.
Танкерот е под санкции на Велика Британија, Европската Унија, Канада и Швајцарија поради учество во транспортот на руска нафта. Еколошките организации го поврзуваат со таканаречената руска „флота во сенка“ – мрежа од постари бродови, сложени сопственички структури и чести промени на знамето, која се користи за заобиколување на западните санкции.
Токму староста, нејасната сопственост, недоволното осигурување и сомнителното одржување на овие бродови со години предизвикуваат предупредувања дека санкциската трка може да заврши со голема еколошка несреќа.
Бродот е насукан уште од јуни
Танкерот останал насукан во близина на островите Халанијат, крај јужниот брег на Оман, уште во јуни. Според поморски извештаи, екипажот претходно пријавил проблем во близина на јеменското пристаниште Мукала, а првичните процени укажувале дека на бродот можеби се случила експлозија. Причината сè уште не е независно потврдена.
Оманското Министерство за транспорт претходно им наредило на сопствениците да ги отстранат бродот и товарот до 23 јули. Сепак, танкерот останал заглавен на карпестиот брег, изложен на силни ветрови и бранови.
Оманските власти сега соопштуваат дека реагираат на инцидентот и работат на намалување на еколошката штета. Но останува нејасно колкаво количество нафта досега истекло и дали истекувањето е целосно ставено под контрола.
Загрозено заштитено морско подрачје
Загадувањето се шири во рамките на природниот резерват во Арапското Море. Областа е живеалиште на ретки морски птици, загрозени видови бурници и на исклучително реткиот арапски грбав кит.
Нафтата може да ги покрие пердувите на морските птици, да им ја наруши терморегулацијата и да ги отруе преку храната. Кај морските цицачи и рибите, изложеноста може да предизвика респираторни проблеми, оштетување на органите и долгорочни нарушувања на репродукцијата.
Последиците не завршуваат со расчистувањето на видливата дамка. Тешките компоненти на суровата нафта можат со години да останат во седиментите, да навлезат во синџирот на исхрана и трајно да ги оштетат крајбрежните екосистеми.
Инцидентот кај Оман уште еднаш ја открива скриената цена на трговијата со нафта преку санкционирани и често стари танкери. Кога ќе дојде до несреќа, сопственоста е тешко утврдлива, одговорноста се префрла, а морето ја плаќа сметката.
