Инфлацијата во Македонија повторно удира по секојдневниот живот, а најсилно се чувствува токму таму каде што најмногу боли, кај храната. Според последните податоци, трошоците на живот во март кај храната се зголемиле за 6,96 проценти на годишно ниво, додека кај дел од основните производи растот е и двоцифрен. Во исто време, Народната банка предупредува дека новиот воен фронт на Блискиот Исток може дополнително да ги подигне цените на нафтата, пченицата и металите, што значи дека ценовниот притисок не само што не завршува, туку може да продолжи и во 2027 година.
Најновите статистички податоци покажуваат дека во март најголем раст има кај дел од производите што секојдневно завршуваат во кошничките на граѓаните. Трошоците на живот кај месото и живите животни се зголемени за 12,76 проценти, кај шеќерот и слатките за 10,22 проценти, кај млекото, млечните производи и јајцата за 8,12 проценти, а кај маслото и мастите за 6,88 проценти.
Вкупната годишна инфлација во март достигнала 4,9 проценти, што значи дека ценовниот раст веќе излегува над рамките на тоа што се сметаше за контролирано темпо во првиот дел од годината. За споредба, лани во истиот период, додека беа активни владините мерки за ограничување на дел од цените, годишната инфлација изнесувала 2,73 проценти.
Премиерот оцени дека годишната инфлација сега изгледа повисока и поради ниската споредбена основа од минатата година, кога беа во сила таканаречените велигденски и рамазански кошнички. Но и покрај тоа, бројките покажуваат дека притисокот врз семејните буџети повторно се засилува, особено кај основните прехранбени производи.
Дополнителна загриженост внесува и мартовскиот извештај на Народната банка, во кој за првпат годинава јасно се нотираат ризиците од војната на Блискиот Исток. Од таму посочуваат дека сега се очекува силен раст на цената на нафтата, наместо падот што претходно се прогнозираше. Слични корекции има и кај очекувањата за цената на пченицата, пред сè поради стравувањата за идната понуда, а раст се очекува и кај металите.
Тоа значи дека ударот нема да се задржи само на горивата. Ако растат нафтата, пченицата и металите, тоа директно влијае врз транспортот, производството, увозот и цените на голем број производи, од леб и месо до индустриски суровини. Со други зборови, новиот геополитички конфликт може уште посилно да ја влоши домашната ценовна слика.
Од Народната банка сепак посочуваат дека за 2027 година се очекува поумерен раст во однос на претходните проекции, а кај цената на нафтата дури и одредено намалување. Но ова сценарио, како што нагласуваат, ќе зависи од тоа колку ќе трае конфликтот и дали тензиите ќе продолжат да го диктираат движењето на пазарите. Токму затоа и натаму останува висока неизвесноста и за светската и за домашната економија.
Во меѓувреме, кратката најава за двонеделен мир на Блискиот Исток и почетокот на преговорите за траен договор веќе влијаеше врз цената на нафтата, која се спушти под 95 долари за барел. Но економистите предупредуваат дека ваквите движења можат брзо да се променат, а конечниот ефект ќе зависи од тоа дали тензијата навистина ќе стивне или повторно ќе ескалира.
