Европската комисија предлага значително повисоки даноци за цигарите и новите никотински производи, со цел до 2040 година да создаде „генерација без тутун“.
Европската унија подготвува најголема реформа на оданочувањето на тутунските производи во последната деценија. Предлогот предвидува повисоки минимални акцизи за цигарите, но и нови даноци за електронските цигари, загреаниот тутун и никотинските кесички.
Целта е да се намали употребата на тутун и да се ограничи ширењето на новите никотински производи, особено меѓу младите. Според податоците наведени во анализата на „Еуроњуз“, околу 24 отсто од жителите на ЕУ пушат, додека тутунот годишно се поврзува со околу 700.000 смртни случаи.
Европската комисија сака до 2040 година да создаде „генерација без тутун“, односно генерација во која помалку од пет отсто од населението ќе користи тутун. Сепак, тоа не значи дека Брисел може еднострано да воведе целосна забрана за пушење во сите земји членки.
Здравствената политика во голем дел останува во надлежност на националните влади. ЕУ, сепак, може преку даночната и регулаторната политика да влијае врз цените, продажбата и промоцијата на тутунските и никотинските производи.
Предложената ревизија на Директивата за оданочување на тутунот предвидува значително зголемување на минималната акциза за цигарите, како и воведување минимални акцизи за електронските цигари, загреаниот тутун и никотинските кесички.
Предлогот е сè уште во преговори. Европскиот парламент во јуни 2026 година не успеа да усвои официјален став, а одлуката сега останува во рацете на Советот на ЕУ, каде што за даночните прашања е потребна едногласна согласност од сите 27 земји членки.
Во меѓувреме, некои држави веќе воведуваат построги национални мерки. Белгија и Франција ја ограничија продажбата на еднократни електронски цигари, додека Холандија воведе дополнителни ограничувања за ароматизираните производи.
Доколку новата директива биде усвоена, потрошувачите во ЕУ најверојатно ќе се соочат со повисоки цени на цигарите и другите никотински производи. Намерата на Комисијата е преку поскапувањето и построгата регулација постепено да ја намали зависноста од тутун, наместо да воведе директна забрана за пушење на ниво на целата Унија.
