Балканот, каде што политиката со децении важеше за машки терен, полека добива ново лице. По Македонија, Словенија и Косово, и Бугарија е пред можноста граѓаните директно да изберат жена за претседател. Илијана Јотова веќе е на чело на државата, но сега се бори за сопствен изборен мандат. Дали жените конечно ги рушат политичките стереотипи и дали Балканот влегува во ерата на претседателките?

Бугарија веќе има жена на претседателската функција, но на 1 ноември може да испише нова страница во својата политичка историја – првпат граѓаните директно да изберат жена за претседател. Илијана Јотова води по првиот круг од претседателските избори, но нејзината предност пред противкандидатот Андреј Ѓуров е мала, а рекордно ниската излезност ја прави трката неизвесна.

Јотова, која ја презеде претседателската функција во јануари по оставката на Румен Радев, освои 34,76 проценти од гласовите во првиот круг, додека поранешниот технички премиер Андреј Ѓуров доби 31,95 проценти, покажуваат резултатите по обработката на сите изборни записници.

Ниту еден од кандидатите не го освои потребното мнозинство, поради што Бугарите повторно ќе гласаат на 1 ноември.

Првата жена претседател се бори за првиот директен изборен мандат

Јотова веќе влезе во историјата на Бугарија на 23 јануари 2026 година, кога стана првата жена што ја презела претседателската функција. Сега има можност да стане и првата жена избрана на таа позиција со директно гласање.

Но изборната трка е многу повеќе од прашање на родова застапеност.

Зад Јотова стои поддршката на поранешниот претседател Румен Радев, додека Ѓуров ја има поддршката од прозападните реформски партии. Нивните ставови особено се разликуваат во однос на Русија, војната во Украина и идната улога на Бугарија во европската безбедносна политика.

Само 22 проценти од гласачите излегоа на избори

И покрај значењето на изборите, одѕивот беше исклучително низок. На гласање излегоа само околу 22 проценти од граѓаните со право на глас.

Јотова изрази загриженост поради ваквата излезност, предупредувајќи дека граѓаните не можат да очекуваат промени доколку не учествуваат во изборниот процес.

Во исто време, изборите се одржуваат во чувствителен безбедносен период, по нападите со беспилотни летала врз трговски бродови во близина на бугарскиот брег на Црното Море.

Вториот круг ќе покаже дали Јотова ќе добие директен мандат од граѓаните или претседателската функција ќе ја преземе нејзиниот противкандидат.

Без оглед на конечниот резултат, изборите отвораат значајно прашање за застапеноста на жените на највисоките државни функции во регионот, каде што жените и понатаму се помалку застапени на врвот на политичката власт.