Појадок во седум часот во работните денови, а околу пладне во сабота и недела. Ручек во паузата на работа, но неколку часа подоцна за време на викендот. Оваа навика, која е вообичаена за многу луѓе, научниците ја нарекуваат „џетлег од храна“.
Изразот се однесува на разликата во времето кога ги јадеме оброците во работните и во слободните денови. Ново истражување објавено во списанието „Communications Medicine“ покажува дека големите промени во распоредот на оброците може да бидат поврзани со повисок ризик од кардиоваскуларни заболувања, особено кај мажите.
Француските истражувачи анализирале податоци од повеќе од 100.000 учесници во големата студија NutriNet-Santé. Покрај тоа што го следеле изборот на храна, тие го анализирале и времето во кое учесниците јаделе во различни денови од седмицата.
Резултатите покажале дека кај мажите секој дополнителен час разлика во времето на оброците бил поврзан со 14 проценти повисок ризик од кардиоваскуларно заболување и 21 процент повисок ризик од коронарна срцева болест.
Кај жените не била утврдена истата статистички значајна поврзаност. Истражувачите велат дека причините допрва треба да се испитаат и дека резултатите не значат оти нередовните оброци се безопасни за жените.
И храната го мести внатрешниот часовник
Човечкиот организам функционира според циркадијален ритам – внатрешен биолошки часовник што влијае врз спиењето, телесната температура, хормоните, крвниот притисок и метаболизмот.
Светлината е главниот сигнал според кој се приспособува нашиот централен биолошки часовник, но времето на оброците влијае врз часовниците во црниот дроб, панкреасот, цревата и другите органи. Кога оброците постојано се поместуваат, телото може да добива неусогласени сигнали за тоа кога треба да биде активно и кога треба да се одмора.
Тоа не значи дека задоцнетиот неделен ручек директно ќе предизвика срцева болест. Студијата е набљудувачка и покажува поврзаност, но не може целосно да докаже причинско-последична врска. Врз здравјето на срцето влијаат и квалитетот на исхраната, физичката активност, пушењето, спиењето, стресот и наследните фактори.
Не мора секој оброк да биде во минута
Резултатите не значат дека треба да живееме со аларм за секој оброк. Научниците препорачуваат релативно стабилен распоред, без големи разлики меѓу работните денови и викендот.
Ако во текот на неделата појадувате во седум или осум часот, подобро е за време на викендот појадокот да не се поместува до пладне. Истото важи и за вечерата, особено ако доцниот оброк го нарушува спиењето.
Најголемо внимание треба да посветат луѓето што работат во смени, бидејќи нивниот распоред природно создава поголеми промени во времето на јадење и спиење. Кај нив, совет од лекар или нутриционист може да помогне да се создаде поредовна рутина приспособена на работното време.
Во дебатата за здрава исхрана најчесто зборуваме што и колку јадеме. Новото истражување потсетува дека и прашањето кога јадеме може да биде важен дел од здравствената слика.
